Hoe ik fotografeer | Macro op z'n extreemst met Petar Sabol

De natuur en levende wezens hebben me altijd al gefascineerd, vooral de kleine details die je met het blote oog niet kunt zien. Als natuurfotograaf ben ik onder andere gespecialiseerd in extreme macrofoto's. Dit is een behoorlijk lastig soort fotografie, waarvoor je heel vastberaden en geduldig moet zijn, maar ik leg graag uit wat ik doe en hoe ik het doe.

petar sabol met zijn Sony Alpha 7RIII

Veldkennis

Het meest voorkomende probleem is het weer. Ik ben me altijd bewust van de weersomstandigheden. Voor mijn extreme macroshots gebruik ik een techniek die 'focus stacking' heet. Hierbij maak ik meerdere foto's van hetzelfde subject, dus de allerkleinste beweging kan al van invloed zijn op het eindresultaat. De wind is mijn grootste vijand. Als het waait, kan ik gewoon niet fotograferen.

 

julien mauve sony alpha 7RII een donker silhouet in het bos met een boom op de achtergrond

© Petar Sabol | Sony α99 II + 100mm f/2.8 Macro | 1/15s @ f/9.0, ISO 200

Ik fotografeer altijd vroeg in de ochtend. Insecten komen 's nachts in een soort winterslaap terecht. Pas als de zon ze opwarmt, worden ze actief, dus 's ochtends vroeg is het perfecte moment om insecten vast te leggen. Vaak bewegen ze dan helemaal niet. Voor mij is dat ideaal.

petar sabol sony alpha 99II vlinder op een bloemstengel met ringvormige lichtjes op de achtergrond

© Petar Sabol | Sony α99 II + 100mm f/2.8 Macro | 1/640s @ f/2.8, ISO 100

Ik moet mezelf ook de tijd geven om de juiste compositie en achtergrond te vinden. Dat hangt allemaal af van de kleuren in de omgeving. Ik zoek vaak naar dingen als ochtenddauw op het gras. Als de zon schijnt, kunnen waterdruppeltjes voor een prachtig, rond bokeh-effect op de achtergrond zorgen.

petar sabol sony alpha 7RIII libelle en slak die zich vastklampen aan een bloemstengel

© Petar Sabol | Sony α7R III + 1:1 Macro | 1/30s @ f/13, ISO 400

Apparatuur

Ik fotografeer met de Sony α7R III, die een geweldige resolutie van 42,4 megapixels heeft. Daarnaast is de α7R III spiegelloos en beschikt hij over een elektronische sluiteroptie, dus er zijn geen bewegende onderdelen die voor trilling kunnen zorgen. Trillingen zijn de grootste nachtmerrie van een macrofotograaf.

petar sabol sony alpha 7RIII extreme close-up van het gezicht van een insect

© Petar Sabol | Sony α7R III + 2.5 – 5x Macro Zoom | 1/6s @ f/4.0, ISO 200

Wat betreft belichting: Ik gebruik bijna nooit een flitser. Ik benut liever het natuurlijke licht en soms gebruik ik een reflector om de schaduwen wat op te lichten.

Ik stel het beeld altijd handmatig scherp en gebruik focus peaking op de α7R III. Hiermee worden de scherpe randen in de foto uitgelicht. Ik kan hiervoor verschillende kleuren instellen: geel, rood of wit. Zo creëer je een contrast met de kleuren van het subject.

Vervolgens gebruik ik de scherpstelvergroting om een deel van het frame uit te vergroten en het precieze focuspunt te vinden. Het kantelbare lcd-scherm helpt me hier echt bij, vooral als ik vanuit een onhandige hoek fotografeer.

Als je focus peaking gebruikt, worden er rode markeringen weergegeven terwijl je het scherpstelvlak aanpast.

petar sabol sony alpha 7RIII vlinder met gespreide vleugels die zich vasthoudt aan een plantenstengel

© Petar Sabol | Sony α7R III + 1:1 Macro | 1/20s @ f/10, ISO 400

Qua lichtbalans is het belangrijk dat je de drie elementen sluitertijd, diafragma en gevoeligheid zo goed mogelijk op elkaar afstemt. Als ik onder de omstandigheden met een lange sluitertijd kan fotograferen, gebruik ik vaak een ISO-waarde van 100 om de best mogelijke beeldkwaliteit te behalen. Met de α7R III kan ik de gevoeligheid wanneer nodig aanpassen naar een hogere ISO-waarde zonder te veel details te verliezen. Het diafragma varieert, maar vaak gebruik ik een instelling tussen de f/8 en f/13. Soms gebruik ik echter ook tussenringen om ervoor te zorgen dat er nog minder licht binnenkomt, waardoor het beeld nog meer wordt uitvergroot.

Focus stacking

Voor macrofotografie maak ik vanwege de geringe scherptediepte gebruik van focus stacking, zelfs bij redelijk kleine diafragma's. Hierbij combineer ik een reeks foto's die ik met verschillende focuspunten van het subject heb gemaakt. Zo wordt het subject aan alle kanten scherp.

Ik gebruik hiervoor een elektronische macrorail en een heel stevig statief. Met deze gemotoriseerde rail wordt de camera micrometer voor micrometer verplaatst. Ik gebruik een regelaar om de totale beweging en het aantal stappen in te stellen. Vervolgens wordt er na elke stap of beweging een foto gemaakt.

petar sabol sony alpha 7RIII extreme close-up van het gezicht van een hoornaar

© Petar Sabol | Sony α7R III + 2.5 – 5x Macro Zoom | 1/13s @ f/4.0, ISO 100

Soms maak ik meer dan 100 of 200 foto's. Daarom moet het subject volledig stil zitten en mag er geen wind zijn. Als het subject beweegt, is de hele serie verpest. Ik kijk daarom altijd live mee op het scherm van de α7R III, zodat ik zelfs de allerkleinste beweging tussen foto's opmerk. Ik moet heel geduldig zijn en schiet altijd meer dan één reeks. Een trucje om beweging te voorkomen, is het subject afschermen met een tentje of iets anders dat de wind tegenhoudt.

Nadat ik de foto's heb gemaakt, gebruik ik software om alle beelden samen te voegen tot één foto. Hiervoor gebruik ik speciale software, Zerene Stacker, maar foto's stapelen kan ook met de meeste veelgebruikte bewerkingssoftware.

Een aantal laatste tips

Fotografeer insecten bij zonsopkomst. Dan zitten ze vaak stil, omdat ze nog in de 'winterslaapmodus' zitten.

Denk voor de compositie van je shot na over de achtergrond en de kleuren.

Gebruik een statief om de camera helemaal stil te houden.

Gebruik een elektronische sluiter om kleine trillingen te voorkomen. Een mechanische sluiter veroorzaakt vaak trillingen.

Zorg voor een zo laag mogelijke gevoeligheid. Hierdoor krijgen je foto's de meeste details.

Uitgelichte producten in dit artikel

ILCE-7RM3

α7R III 35 mm full-frame-camera met autofocus

ILCE-7RM3

ILCA-99M2

α99 II met achtergrondverlichte full-frame beeldsensor

ILCA-99M2

SAL100M28

100 mm F2.8 macro

SAL100M28

Petar Sabol
Alpha Universe

Petar Sabol

Kroatië

"Ik probeer mijn foto's er altijd beter te laten uitzien, hoeveel tijd en moeite dat ook kost. Elk ingrediënt moet aanwezig zijn: licht, compositie, moment, verhaal en technische perfectie. Op die manier verleg ik mijn grenzen nog meer en geniet ik optimaal van het creatieve proces."

Profiel bekijken


x