Theyyam vertelt door middel van muziek, dans en vuur verhalen over goden en voorouders van weleer. Dit ritueel is een fascinerende, spirituele ervaring. De prachtige kostuums en spectaculaire performance vervoeren de toeschouwer naar een andere wereld. Dennis Schmelz heeft met zijn Sony Alpha 1 II een korte film gemaakt over de energie van Theyyam. Het is een project dat hij niet snel zal vergeten.
“De Theyyam is de persoon die de god vertegenwoordigt in het ritueel”, zegt Dennis. “Er zijn diverse goden – kwade en goede, agressieve en zachtaardige. De Theyyam zijn gewoon mensen, maar wanneer ze zich inleven in de rol, gaan ze er helemaal in op. Een van de Theyyam was vijandig; hij achtervolgde me en rende op de camera af. Mijn gids tikte me op de schouder om aan te geven dat het geen spelletje was. Het was werkelijk ernst, en ik moest wegrennen. Het is allemaal onderdeel van de reis die de Theyyam aflegt. Hij begint heel agressief en wordt tijdens de ceremonie, die twee uur duurt, steeds rustiger en relaxter.”
De film, die Dennis simpelweg Theyyam heeft genoemd, toont de kracht en energie van deze in Europa weinig bekende traditie. “Vorig jaar las ik een artikel over Theyyam in een tijdschrift. Er was een lang stuk over een Theyyam-festival in het zuiden van India, en ik heb het meteen op mijn lijst gezet. Toevallig was ik bezig met een film in Sri Lanka en had ik wat vrije tijd, dus heb ik een vlucht naar Kerala geboekt en ben ik daar vijf nachten gebleven om verschillende plekken te filmen.”
Zelfs in India is dit hindoeïstische ritueel niet heel wijdverspreid. Het komt voornamelijk voor in de staten Kerala en Karnataka, en er zijn veel varianten. In dorpen, bossen en afgelegen tempels worden allerlei eigen, plaatselijke versies van Theyyam verteld. Dennis moest goed plannen om alles vast te kunnen leggen, maar gelukkig had hij een gids die het beste wist te maken van de korte tijd die Dennis had.
Zo renden we in het midden van de nacht van de ene Theyyam naar de andere, met daarna een derde bij zonsopkomst”, vertelt Dennis. “We pakten een paar uur slaap maar waren al snel weer op de been om op het midden van de dag een ander festival te bezoeken. Er waren allerlei rituelen in verschillende dorpen, dus ik heb veel rondgereisd.”
Hoewel het eindproduct een video was, wilde Dennis ook foto's nemen. Daarom heeft hij voornamelijk de Sony Alpha 1 II gebruikt. “Ik had ook een Sony FX3 met een gimbal bij me, maar er was geen moment dat de Alpha 1 II niet in mijn handen of op mijn schouder was. De Alpha 1 II is een geweldige hybride camera en presteerde ook bij weinig licht goed. Ik kon makkelijk filmen met ISO 12.800 in S-Log 3, en de beelden zien er fantastisch uit. Qua lenzen heb ik vooral de FE 24-70mm f/2.8 GM II en de FE 70-200mm f/2.8 GM OSS II gebruikt. Ik kon de dynamische SteadyShot-stabilisatie van de camera combineren met de optische SteadyShot van de lenzen, en het voelde net alsof ik een statief had. Ik ben echt onder de indruk.”
Dennis had ook een FE 16-35mm f/2.8 GM II-lens in zijn cameratas gestopt voor het geval hij een breder beeldveld wilde. Met de drie f/2.8-lenzen kon hij veel licht vangen en de ISO-gevoeligheid zo laag mogelijk houden.
“Ik heb bijna alles in 4K gefilmd met 50 of 100 fps, een diafragma van f/2.8, ISO 12.800 en een sluitersnelheid van 1/100e of 1/200e seconde, afhankelijk van de framesnelheid. Hierdoor kon ik mijn favoriete beelden maken, van een man in kostuum die door het vuur sprong. Als het ware in slow motion dwarrelde er gloeiende as in de lucht. Voor dit moment ben ik zelfs overgeschakeld van PAL naar NTSC om de framesnelheid te verhogen tot 120 fps. Ik vind het niet erg om daartussen te schakelen: door de extra frames kreeg ik een prachtig slow motion-effect toen ik het beeldmateriaal afspeelde op 24 fps.”
De uiteindelijke video is een dramatisch en spannend spektakel vol levendige kleuren en contrast. Het doel dat Dennis voor ogen had was om anderen kennis te laten maken met dit ritueel en deze cultuur. Op zijn YouTube-kanaal kun je een video van achter de schermen zien waarin Dennis meer vertelt over deze festivals en zijn reis. “Voor ons in Europa is dit heel anders dan de festivals waaraan we gewend zijn. Ik wilde zo veel mogelijk vastleggen om de rijke cultuur en rituelen van dit deel van de wereld te laten zien.”
"Er is altijd een verhaal om te vertellen en een nieuw perspectief om te ontdekken"