De provincie Milne Bay in Papoea-Nieuw-Guinea, met haar weelderige bossen en mangrovemoerassen, vormt het meest oostelijke uiteinde van het land. De provincie strekt zich uit in de Solomonzee en telt meer dan 600 eilanden. Rivieren en kreken doorkruisen de jungle en de velden. Het lijkt misschien raar voor westerlingen, maar ze vormen de straten en wegen van Milne Bay.
Dit landschap vormt de achtergrond voor de prachtige film Echoes van Paolo Sodi, waarin enkele dagen in het leven van de plaatselijke jongen Sereva zijn vastgelegd. We zien niet alleen de dagelijkse worstelingen en wensen van Sereva en zijn familie, maar ook de prachtige omgeving waarin ze leven.
“Toen ik net was begonnen met het maken van Echoes, filmde ik Sereva die met platte stenen speelde aan de rand van de rivier. Hij keilde ze over het water en keek hoe ze opsprongen, net zoals kinderen over de hele wereld doen, en genoot enorm van het eenvoudige spel. Vervolgens ging hij in de rivier zwemmen terwijl de regen met bakken neerkwam. Het was bijna magisch en zijn vrolijkheid werkte aanstekelijk. Het was het plezier van gewoon genieten van het moment.”
Dit was niet de eerste keer dat Paolo in Papoea-Nieuw-Guinea was, maar Echoes was toch een ander soort project voor hem. “Acht jaar geleden ging ik er voor het eerst naartoe om een film te maken over de plaatselijke bevolking en de dieren”, aldus Paolo. “Het bleek een magisch land te zijn. Wanneer je stammen ontmoet, de wilde dieren ziet en de jungle ervaart, merk je direct dat alles volkomen anders en heel speciaal is.”
“Sinds die eerste keer wilde ik al terugkomen en nog een film maken”, vertelt hij. “Ik heb met mijn team verschillende ideeën besproken, zoals een film over de kano's die de inheemse bevolking gebruikt. Er zijn twee soorten: lange, grote en mooie oorlogskano's en eenvoudige, meer functionele viskano's. Ik wilde spreken met de mensen die in het regenwoud wonen, filmen hoe ze hun kano's maken en ontdekken hoe deze deel van hun leven uitmaken. Ik woon in Italië en kon dus niet zelf gaan scouten. Daarom stuurde mijn team me veel video's. De beelden van Sereva zetten alles op zijn kop.”
Het leven van mensen verandert en dat geldt ook voor hun creatieve visie. Twee jaar geleden werd Paolo vader, waardoor hij zijn aandacht ook ging richten op het leven van kinderen in deze omgeving. “De geboorte van mijn dochter was een ommekeer. Zij is mijn muze, vormt mijn inspiratie, en ik zag onmiddellijk de connectie met Sereva. Echoes is dan ook zijn verhaal. Hij speelt de hoofdrol. De film gaat over zijn leven en de dromen van zijn familie over zijn toekomst, over waar ze gebrek aan hebben, maar ook over hun rijkdom.”
Paolo volgde Sereva 12 dagen lang en documenteerde zijn reis naar school en zijn leven in het dorp. “Zoveel is normaal, maar zoveel is dat ook niet. Denk aan een kind van 9 of 10 dat opstaat, zijn tanden poetst, een schooluniform aantrekt en een rugzak omdoet. Maar dan merk je dat hij geen schoenen heeft. En hij stapt niet op een bus en wordt niet door zijn ouders afgezet. In plaats daarvan roeit hij in een viskano door water met zeekrokodillen, slangen en gevaarlijke insecten. Hij gaat in zijn eentje op pad en is nooit bang. Ik vond dat opmerkelijk, maar voor hem is dat heel gewoon.”
Sereva bouwde al snel een relatie met Paolo op en vond het geen enkel probleem om gefilmd te worden. “In het begin was hij wat afstandelijk en erg serieus, maar daarna brachten we alle dagen samen door en hadden we een geweldige tijd. Hij was erg nieuwsgierig naar mijn camera's en vond het kopiëren van het beeldmateriaal naar een vaste schijf heel interessant. Hij had nog nooit Nutella gegeten en op die manier schepten we een band. Hij heeft zelfs een keer voor het avondeten een prachtig lied voor ons gezongen. Dat is aan het einde van de documentaire te zien en te horen.”
Volgens Paolo had de apparatuur een grote impact op zijn relatie met Sereva en dus ook op het succes van het project. Met name om een gevoelig onderwerp optimaal in beeld te brengen. “Ik gebruikte vooral de Sony BURANO-camera die ik erg prettig vind om mee te werken en die perfect is voor documentaires.”
“De behuizing is klein, de camera is licht van gewicht en kan handheld of op de schouder worden gebruikt. Je hebt ook geen rig nodig. Dat is ideaal als je simpele, rustige momenten wilt vastleggen. De beelden worden dan veel realistischer en authentieker… er is geen focus puller nodig omdat ik gebruik kan maken van de geweldige autofocus van de camera, er zijn geen belichtingsassistenten in de buurt. Meestal was ik gewoon alleen met Sereva en reisden we samen terwijl hij zijn verhaal vertelde. Als er vijf of zes mensen achter de camera hadden gestaan, zou hij zich anders hebben gedragen.
In zijn streven naar authenticiteit vertrouwde Paolo op de prestaties van de BURANO bij weinig licht. “Ik wil alleen met natuurlijk licht werken. Het licht in Papoea-Nieuw-Guinea is werkelijk prachtig en ik wilde daar zoveel mogelijk gebruik van maken. En eventueel bij het licht van vuur filmen als dat nodig was. Maar dat kon alleen dankzij de twee basis-ISO's van de BURANO: ISO 800 en ISO 3200. Daarmee kon ik voor elke scène de beste gevoeligheid selecteren zonder verlies van beeldkwaliteit.”
“Ik wilde ook geen gimbal gebruiken en daarom was de ingebouwde beeldstabilisatie (IBIS) van de BURANO essentieel. Daardoor kon ik met Sereva meelopen, prachtige, vloeiende beelden maken en van veraf handheld opnamen maken als dat nodig was. Hoewel ik voor deze film gewone lenzen hebt gebruikt, zoals de FE 12-24mm f/2.8 GM en de FE 24-70mm f/2.8 GM, heb ik ook de FE 200-600mm f/5.6-6.3 G OSS ingezet wanneer Sereva in zijn kano zat. Zo kon ik close-ups maken terwijl hij roeide, of de rimpels op het water vastleggen.”
Een cruciaal moment in de film is Paolo's interview met de vader van Sereva. Hij vertelt dat hij de beste kansen en resultaten wil voor zijn geadopteerde zoon: een eigen kano zodat hij kan werken en ooit zijn eigen huis kan bouwen. Bij het maken van deze film heeft Paolo een echo gevonden van zijn eigen wensen en hoop.
“Toen ik enkele opnamen van Sereva aan een kind in Italië liet zien, zei hij dat hij het verdrietig vond omdat die mensen niet hebben wat wij allemaal hebben. De gadgets, de luxespullen. Ik vind zelf dat ze juist meer hebben dan wij. Ja, het kan zwaar zijn, maar ze leven samen met de prachtige natuur en een sterke familie, en hebben waardering voor beide. Elk kind heeft een droom, en elke familie zou een droom voor hun kind moeten hebben. Die proberen ze samen waar te maken. Maar de simpelste dingen kunnen het krachtigst en meest waardevol zijn. Dat wil ik mijn dochter bijbrengen.”
“Als ik film, wordt de camera een deel van mijn lichaam. Alles wordt eenvoudig en natuurlijk.”