Mijn naam is Kristīne Zāle en ik zou mezelf omschrijven als een macrofotograaf die de alledaagse elementen van de natuur dichterbij en op een nieuwe en meer dynamische manier wil laten zien. In mijn werk probeer ik de kleine details waar de meeste mensen elke dag voorbij lopen zonder ze op te merken, zichtbaar te maken. De fragiele structuur van een gevallen blad, de kleinste bewegingen van een insect, de zachte gloed van een bloemblaadje in het zonlicht of de verborgen vormen in de hoed van een paddenstoel — ze kunnen allemaal buitengewoon worden als je ze van dichtbij bekijkt.

Tijdens de warmere maanden richt ik me meestal op bloemen en insecten, maar als de herfst aanbreekt, veranderen de onderwerpen. De wereld wordt stiller. Kleuren vervagen, het licht wordt zachter en de details die overblijven zijn subtieler en vaak moeilijker te vinden. Dit is de tijd van het jaar die vraagt om een langzamere en bedachtzamere manier van fotograferen. En deze herfst was het mijn doel om deze rustige tijd tussen de warmere en koelere maanden vast te leggen met mijn camera. Ik heb het grootste deel van mijn tijd doorgebracht als fotograaf in mijn plaatselijke botanische tuin.

De botanische tuin is inmiddels het hele jaar door mijn favoriete plek om te verkennen, en in de late herfst verandert deze in iets heel anders dan in de seizoenen ervoor. De meeste levendige kleuren zijn al vervaagd, de paden hebben zachte bruine en gele lagen en de lucht voelt koel en vochtig aan terwijl de dagen korter worden. Zelfs zonder bloemen in bloei zit de tuin nog steeds vol stille details. Eikels die verspreid liggen onder eikenbomen, regendruppels die rusten op gevallen bladeren, larikstakken bedekt met fijne naalden, omkrullende bladeren die miniatuurlandschappen vormen en piepkleine paddenstoelen die bijna onzichtbaar tussen de gevallen bladeren verschijnen — dit worden allemaal onderwerpen die de moeite waard zijn om voor te stoppen. De stilte van het seizoen maakt elke kleine ontdekking betekenisvoller. Veel dagen waren regenachtig en mijn handen waren aan het eind van de wandeling vaak ijskoud, maar deze zachte sfeer voegde iets speciaals toe aan elk moment dat ik vond.

Ik kreeg de kans om deze momenten te verkennen met de Sony FE 100mm f/2.8 Macro GM OSS. Ik gebruik de Sony 90mm-macrolens al jaren en was daarom benieuwd hoe deze nieuwe lens mijn kijk op dit seizoen zou bepalen. De herfst kan een uitdaging zijn voor macrofotografen, omdat het beschikbare licht beperkt is en de onderwerpen klein zijn en gemakkelijk over het hoofd worden gezien. Maar dit is ook een perfecte gelegenheid om de wereld onder je voeten nader te onderzoeken, waarbij je vaak wordt beloond met buitengewone momenten.Een van deze momenten deed zich voor aan het eind van een lange wandeling met mijn man. We stonden op het punt om de tuin te verlaten na het maken van foto’s onder de laatste eiken die nog blad hadden. Ik dacht dat ik alles wat ik die dag zou vinden al had vastgelegd, maar toen zag ik een paar paddenstoelen tussen lagen gevallen bladeren. Ik wilde al heel lang zo’n scène fotograferen, dus ik hurkte om de juiste compositie te vinden. Toen gebeurde er iets onverwachts. Na een volledig bewolkte dag verscheen plotseling de zon. Warm gouden licht brak door en verlichtte de paddenstoelen met een zachte gloed. Het voelde alsof de natuur me deze laatste minuten van de dag met perfect licht schonk. Ondanks mijn ijskoude vingers vergat ik de kou en concentreerde ik me op het vastleggen van dit vluchtige moment voordat de zon onderging. Het werd een van mijn favoriete scènes van het seizoen.

Tijdens diezelfde wandeling vond ik ook de kleinste paddenstoel die ik ooit heb gefotografeerd. Het was echt een miniatuurtje, kleiner dan mijn duimnagel en bijna onzichtbaar tussen de bladeren. Ik gebruikte de 1,4x teleconverter met de lens, waardoor ik dichtbij genoeg kon komen om elk detail vast te leggen. Zonder de teleconverter had ik dit paddenstoeltje misschien niet zo effectief kunnen fotograferen. Ik hield er zelfs mijn vinger naast om de schaal aan te geven en nam nog een foto omdat iemand die de foto zonder context zou zien, nooit zou raden hoe klein het werkelijk was. Toen ik er door de lens naar keek, besefte ik weer waarom macrofotografie voor mij magisch aanvoelt. Iets dat in eerste instantie onbeduidend of zelfs onopvallend lijkt, wordt van dichtbij een prachtige wereld van texturen en vormen.

Toen ik de FE 100mm f/2.8 Macro GM OSS voor het eerst oppakte, was ik verbaasd hoe licht hij aanvoelde. Ik verwachtte een zwaardere lens, vooral omdat hij een vergrotingsverhouding van meer dan 1:1 tot wel 1.4:1 kan bereiken zonder teleconverter. Maar in plaats daarvan voelde de lens bijna even licht aan als mijn 90mm-macrolens. De rubber scherpstelring was een kleine maar prettige verbetering en maakte de lens comfortabeler om te gebruiken bij kouder weer. Ik waardeerde het bekende terugtrekmechanisme voor het overschakelen naar handmatige scherpstelling, en de twee programmeerbare knoppen waren meteen handig, omdat ik ze gemakkelijk kon bereiken, ongeacht de stand waarin ik fotografeerde.Qua beeldkwaliteit leverde de lens de helderheid en details die ik verwachtte. De scherpte was uitstekend, zelfs 100% ingezoomd. Wat de meeste indruk op me maakte, was hoe consistent de beelden waren, zelfs bij een lastige belichting of bij sterkere vergrotingen. Een voorbeeld was een focus stack met 45 afbeeldingen van een eikeldopje. Met de 2x teleconverter vulde het dopje het hele frame bij bijna de kortste scherpstelafstand. Na het stapelen van de afbeeldingen zag het eindresultaat eruit als een miniatuurlandschap gezien vanuit het perspectief van een mier. De kleine ribbels en texturen werden zichtbaar op een manier die ik nog nooit eerder had vastgelegd. Het was fascinerend om zo’n eenvoudig object te zien veranderen in iets dat zo gedetailleerd en complex is.

De autofocus werkte sneller dan ik had verwacht voor macro-werk. Toen ik de 100mm-lens vergeleek met mijn oudere 90mm-lens, merkte ik dat de nieuwe lens sneller scherpstelde, vooral in vergelijking met scherpstellen zonder focusbegrenzer. Tracking werkte ook soepel, maar wat mijn opname-ervaring echt veranderde, was de fulltime DMF-optie. Doordat ik de scherpstelring op elk moment kon aanpassen, zelfs voordat ik de sluiter half indrukte, had ik meer controle over het uiteindelijke beeld. Wat ik echt indrukwekkend vond, was dat ik terwijl ik AF-onderwerptracking gebruikte, de scherpstelling voorzichtig kon verplaatsen naar iets wat zich dichterbij of verder weg bevond en dat de camera het nieuwe onderwerp bleef volgen. Dit is iets wat geen van mijn andere lenzen kan en maakte het fotograferen van kleine objecten tussen bladeren veel gemakkelijker.

De teleconverters voegden nog meer mogelijkheden toe. Met de 1,4x teleconverter fotografeerde ik paddenstoelen, hele kleine lariksnaaldjes, een spin die tussen herfstbladeren weefde en regendruppels op een gevallen blad. Elk onderwerp leek groter en gedetailleerder zonder dat er veel bijgesneden hoefde te worden. De 2x teleconverter maakte extreme close-ups mogelijk, zoals die van het eikeldopje met focus stacking. Ik heb deze teleconverter ook gebruikt om andere details van eikels vast te leggen met een hoge vergrotingsfactor. Door de camera op de grond te laten rusten kon ik alles stabiel houden tijdens het fotograferen met f/5.6, het grootste diafragma dat beschikbaar is met de 2x teleconverter. De resultaten waren helder en zaten vol textuur. Ik weet dat deze combinatie in de zomer vooral waardevol zal blijken voor het fotograferen van schichtige insecten, omdat ik dan framevullende foto’s kan maken zonder te dichtbij te komen en ze af te schrikken.Het herfstlicht is vaak beperkt, maar dankzij de lens kon ik werken bij verrassend weinig licht. Ik maakte scherpe foto’s zonder statief met 1/100s, 1/40s en zelfs 1/13s. Ik heb ook een focus stack van 15 foto’s zonder statief gemaakt bij 1/20s. De resultaten met deze sluitertijden hebben me echt verrast.Ik had al wat foto’s gemaakt van het seizoen en dacht dat ik er wel genoeg had, maar toen ik deze lens in handen kreeg, werd ik nieuwsgierig en wilde ik hem meteen proberen. En dit voegde zoveel toe aan de scènes die ik deze herfst heb gefotografeerd. Toen ik de lens eenmaal begon te gebruiken, raakte ik gemotiveerd om meer te ontdekken, langer rond te dwalen en te vertragen om de kleinere dingen te waarderen. Het moedigde me aan om te zoeken naar onderwerpen die ik anders misschien had gemist. Zonder de lens zou ik de miniatuurpaddenstoel, het gouden zonlicht op de bosvloer, de gedetailleerde texturen van de eikels of de vele rustige scènes die verborgen zaten onder de bladeren, niet hebben vastgelegd.

De Sony FE 100mm f/2.8 Macro GM OSS hielp om de magie van de late herfst te laten zien op een manier die fris en inspirerend aanvoelde. Hij transformeerde eenvoudige details tot piepkleine wondertjes en herinnerde me eraan dat de natuur zelfs in de rustigste seizoenen nog steeds iets buitengewoons te bieden heeft voor iemand die de moeite neemt om van dichtbij te kijken.