Creativiteit in harmonie

Een openbaring krijgen terwijl je over het standbeeld van Christus de Verlosser in Rio de Janeiro vliegt, klinkt bijna te mooi om waar te zijn. Toch was dat precies wat fotograaf Ron Timehin overkwam. "Ik was een paar dagen in Rio", herinnert hij zich. "De helikoptervlucht stond al lange tijd gepland. Het uitzicht was spectaculair, maar emotioneel gezien kon het niet tippen aan wat ik de dag ervoor had meegemaakt. Op dat moment besloot ik mijn benadering van fotografie te veranderen."

24 uur eerder fotografeerde Ron lokale kinderen die koperblaasinstrumenten bespeelden in Favela Pereira da Silva, een kleine gemeenschap in het zuiden van de miljoenenstad. Daar werd een initiatief opgezet dat kinderen en jongeren uit de buurt toegang biedt tot muziekonderwijs. "Het project heet Favela Brass", vertelt Ron. "Het werd opgericht door Tom Ashe uit het Verenigd Koninkrijk. Toen hij in Rio woonde, zag hij dat kinderen uit armere gezinnen nauwelijks de kans kregen om muziek te leren. En omdat koperblaasinstrumenten in Brazilië veel duurder zijn dan in het VK, zijn ze voor velen volledig onbereikbaar." Toen Ron een documentaire over het project zag, was hij meteen geraakt door het concept. "Het herinnerde me eraan hoe belangrijk muziek voor mij was als kind. Ik speelde trompet en bracht veel tijd door met optreden in orkesten. De waarde van een instrument leren bespelen is enorm. Je leert dat discipline en toewijding hun vruchten afwerpen, hoe je samenwerkt in een band en hoe je omgaat met spanning tijdens een optreden. Het verruimt ook je blik op de wereld. Voor mij was het fotograferen van mijn reizen uiteindelijk de eerste stap naar een carrière als fotograaf."

Favela Brass begon ooit met vier studenten, maar telt inmiddels 150 leden. De verschillende bands treden op tijdens het wereldberoemde Rio Carnival, waar ze een mix van samba, jazz en popmuziek brengen. Geïnspireerd door dit verhaal wilde Ron de muzikanten vastleggen op foto. "Het concept was om enkele omgevingsportretten van de studenten te maken, maar ook om hen tijdens het spelen in beeld te brengen, zodat ze de foto's voor hun eigen marketing kunnen gebruiken. We gingen naar de school, ontmoetten de studenten en docenten, en zagen ook waar ze repeteerden en samenkwamen. Ter ondersteuning werkten we met een gids uit de favela die de buurt en de lokale gemeenschap goed kende, zijn vriendin, mijn partner en een lichtassistent uit Rio, waardoor we toegang hadden tot de benodigde apparatuur."

Dat laatste bleek meteen van groot belang, legt Ron uit. "Ik was van plan om overdag te fotograferen, maar ik was vergeten dat ze dan op school zijn. Dat betekende dat we na zonsondergang moesten werken, dus toegang tot licht was essentieel. We plaatsten ledlampen om het aanwezige straatlicht te versterken. Die gebruikten we soms als hoofdlicht, of soms als tegenlicht om zo extra scheiding in het beeld aan te brengen. Het meisje dat drums speelt wordt bijvoorbeeld vooral verlicht door een straatlantaarn, met leds als invullicht en voor subtiele accenten. We gebruikten tweekleurige lampen, zodat we ze konden afstemmen op de bestaande verlichting in de scène."

Ondanks dat het niet in het oorspronkelijke plan zat, hielp continu licht ook om snel en onopvallend te werken, zegt Ron. "Flitslicht trekt uiteraard de aandacht, en hoewel die favela tot de veiligere in Rio behoort, is het beter om, als je kunt, onopgemerkt te werken op straat. Met ledverlichting zie je het licht door de zoeker, zodat je de belichting kunt baseren op wat er zich voor je bevindt en je minder tijd nodig hebt voor de set-up." Minstens zo belangrijk was Rons keuze voor een Sony Alpha 7R V-camera in combinatie met FE 28-70 mm f/2 GM- en FE 50-150 mm f/2 GM-lenzen. "Leds hebben niet de kracht van flitslicht, dus je moet werken met snelle lenzen en hogere ISO-waarden", legt hij uit. "Maar een model als de Alpha 7R V levert nog steeds een uitstekende beeldkwaliteit, zelfs bij ISO-waarden van 1600. En met f/2-lenzen heb je een volledige stop meer licht in vergelijking met f/2.8, waardoor 1/50 seconde veel werkbaarder wordt als 1/100 seconde. Die lenzen zijn bovendien opmerkelijk compact en licht, zeker als je bedenkt hoe snel ze zijn. Samen met de Alpha 7R V paste alles in een kleine rugzak."

De emoties die Ron ervoer tijdens het werken met de band hebben hem ertoe aangezet om meer van dit soort projecten op zich te nemen, vertelt hij. "Vroeger reisde ik naar plekken als Rio voor de bezienswaardigheden, maar werken met mensen voelde zoveel persoonlijker en meer verbonden. Ik zou graag teruggaan om hen opnieuw te fotograferen tijdens optredens, of om hun repetities thuis vast te leggen. Tom Ashe was ook erg blij met de beelden en zal ze gebruiken om het project verder te laten groeien. "Ik ben enorm trots op dit project", besluit hij. "Toegang krijgen tot hun verhaal en hen op die manier kunnen ondersteunen was een groot voorrecht. En het heeft bevestigd dat fotografie mensen kan verbinden op precies dezelfde manier als muziek dat doet."