De goede flow vinden

Overal op de wereld geven rivieren, riviermondingen en inhammen vorm aan onze landschappen en zorgen ze met hun water voor leven. Ze maken landbouw, reizen en handel mogelijk. En ze horen bij ons en ons verhaal. “Ik ben altijd al gefascineerd geweest door rivieren,” beaamt reis- en landschapsfotograaf İlhan Eroğlu, “en het is om al die redenen dat ik ze al sinds het begin van mijn carrière graag fotografeer.”

“Rivieren zijn echt als een speeltuin voor fotografen,” zegt İlhan glimlachend, “omdat ze niet alleen mogelijkheden bieden qua compositie, maar je ook zo veel verschillende dingen kunt doen met het water. Wie van schilderachtige taferelen houdt, kan het gewoon niet laten om rivieren te fotograferen!”

Als fotograaf die de hele wereld over heeft gereisd en een aantal van 's werelds prachtigste locaties heeft vastgelegd, heeft İlhan veel waardering voor de eenvoudige balans waar rivieren voor zorgen in een compositie. “Een rivier kan diepte geven en de compositie van bijna elke foto verrijken. En water dat door een historisch dorpje of een landschap stroomt, trekt de aandacht van de kijker naar bouwwerken eromheen of naar de verder gelegen bergen of zee.”

İlhan antwoordt: “Wat betreft belichting gebruik ik voor zo'n 80% van mijn foto's van rivieren een langzamere sluitertijd. Daarbij ga ik niet voor de langste belichtingstijd, maar zoek ik naar de juiste timing die bij de stroming van de rivier past. Met een te langzame sluitertijd gaat het gevoel van beweging en energie volledig verloren, dus ik experimenteer met verschillende instellingen totdat het goed voelt.”

“Bij deze foto bijvoorbeeld, die ik in Tsjechië maakte met mijn vertrouwde Sony Alpha 7R II, stond het water bijna stil, dus ik had maar een sluitertijd van 1/60 sec nodig om de reflecties op het oppervlak te vervagen. Ik wilde de rust van deze in herfstkleuren gehulde plek overbrengen, dus het was heel belangrijk om de scherpte uit het water te halen. Bij een snellere sluitertijd, zoals 1/250 of 1/500 sec, zou het water te scherp worden en niet zo'n rustgevend effect meer hebben.”

En wat als de sluitertijd nog langzamer moet? “Dan gebruik ik grijsverloopfilters, meestal met een sterkte van 0,6 of 1,2. Die nemen respectievelijk twee en vier stops aan licht weg. Waar ik voor kies, hangt af van de intensiteit van het licht waarmee ik werk en hoeveel langzamer ik de sluitertijd wil maken. Polarisatiefilters kunnen ook heel handig zijn om weerspiegelingen op het water weg te halen, maar dat hangt er natuurlijk van af of die weerspiegeling belangrijk is of niet.”

Ook het licht is essentieel, want dat brengt een omgeving tot leven. “Zonsopkomst, zonsondergang en het blauwe uur zijn mijn favoriete momenten om rivieren te fotograferen”, vertelt İlhan. “En hoewel ik bij rivieren altijd liever met het beschikbare licht werk, kan kunstmatig licht er ook prachtig uitzien. Deze foto is gemaakt in Annecy, Frankrijk. Ik maakte hem voor zonsopkomst en de weerspiegeling op de rivier, die er vloeiender uitziet dankzij de sluitertijd van vier seconden, geeft het historische stadje een mysterieuze uitstraling.”

İlhan is erg tevreden over de resolutie en scherpte van zijn Sony Alpha 7R IV, omdat die zijn foto's tot leven brengen. “De resolutie van 60 megapixels van de Alpha 7R IV is verbluffend”, zegt hij. “En de camera heeft geen optisch Low Pass-filter voor de sensor, zoals ik soms bij camera's met een lagere resolutie zie. Doordat deze camera dat niet heeft, kan ik alle details vastleggen op de prachtige plekken die ik met veel moeite heb gevonden en waarvoor ik zorgvuldig de compositie heb bepaald. Om hier alles uit te halen, gebruik ik ook vaak focus stacking. Voor dit shot van Praag heb ik bijvoorbeeld een belichtingstijd van 1/60 sec op f/11 en een ISO van 100 gebruikt, waarbij ik verschillende frames heb gemaakt met een scherpstelling van dichtbij naar ver. Die heb ik vervolgens gecombineerd tijdens de nabewerking. Hierdoor is de scherpte overal perfect, van recht voor de lens tot aan gebouwen in de verte.”

Om optimaal gebruik te maken van de geweldige details en scherpte van de Sony Alpha 7R IV, gebruikt İlhan een sterk en stabiel statief wanneer hij aan de oever van de rivier de compositie van zijn volgende shot bepaalt. “Hoewel deze Alpha-camera's en -lenzen ongelofelijk licht zijn,” legt hij uit, “gebruik ik nog steeds graag een hoogwaardig statief. Soms moet ik voor het perfecte shot echter het water in, dus dan komen hoge laarzen ook goed van pas!”

Als we hem vragen welke lenzen hij gebruikt, noemt hij twee favorieten: de FE 12-24 mm f/2.8 GM en de FE 24-70 mm f/2.8 GM. “Als ik niet te veel nadruk wil leggen op de voorgrond, gebruik ik de 24-70 mm. Dat is een heel veelzijdige lens voor landschapsfoto's”, legt hij uit. “Als de voorgrond juist heel mooi is en ik die wil benadrukken, ga ik voor de ultragroothoeklens van 12-24 mm. Die heeft een breed beeldveld en hij stelt goed scherp op weinig afstand, waardoor ik details kan benadrukken die zich vlak voor de camera bevinden. Dit is bijvoorbeeld te zien in mijn shot van bloemen langs een rivier in de Provence.

Wat verwacht İlhan in de toekomst verder nog te gaan doen met zijn passie voor rivieren?