De winter van 2022 is net begonnen in de IJslandse hoofdstad Reykjavik en de temperaturen liggen al ver onder het vriespunt. Voor de doorgewinterde bewoners die zó dichtbij de Noordpool wonen, zijn deze temperaturen natuurlijk geen reden om niet creatief aan de slag te gaan. In een stadspark bij de ondergaande winterzon doolt fotograaf Páll Stefánsson rond, in afwachting van een ontmoeting.

Geïnspireerd door het laatste licht van de dag kiest hij het omhoog gerichte en met ijs bedekte gezicht van een standbeeld, dat hij perfect kadert met zijn FE 100mm f/2.8 STF GM OSS.

Een prime-lens van 100 mm lijkt een ongebruikelijke keuze voor dit soort spontane fotografie. Maar aan het resultaat is te zien dat Páll vertrouwd is geraakt met deze combinatie van brandpuntsafstand en kwaliteit. Van straatscènes en portretten tot bevroren landschappen en vlammende vulkanen: “het is een lens die ik bijna altijd bij me heb”, onthult hij.

Waarin ligt die aantrekkingskracht?

“Voor mij is deze lens van 100 mm briljant en veelzijdig. Het natuurlijke perspectief op allerlei soorten onderwerpen vind ik prachtig”, legt hij uit. “Landschappen en mensen kun je strak kaderen zonder vervorming. Dit is de langste lens die ik regelmatig gebruik. Als ik op locatie ben fotografeer ik met vier behuizingen, zodat ik altijd lenzen van 24 mm, 35 mm, 50 mm en 100 mm bij de hand heb. 100 mm is de langste brandpuntsafstand waarbij ik nog steeds een persoonlijke verbinding voel met de scène.”

Die benadering, vier prime-lenzen die het bereik van een standaard zoomlens beslaan, kan volgens Páll de kwaliteit en helderheid van je foto’s naar een hoger niveau tillen. En je kunt je brein hierop trainen tijdens het maken van de compositie.

“Ik ben al veertig jaar professioneel fotograaf en heb altijd met prime-lenzen gewerkt”, vertelt hij. “Je leert de eigenschappen van elke lens kennen en hoe je deze kunt gebruiken, alsof je een filter in je ogen hebt. Ik weet precies hoe het kader van een lens van 100 mm eruitziet en dat maakt mij een betere fotograaf. Die dag had ik één camera, één lens en één doel voor ogen. Als ik in dat park een lens van 24-105 mm bij me had gehad, had ik andere foto’s gemaakt en was ik minder selectief geweest.”

Prime-lenzen bieden vaak meer scherpte dan een zoomlens met dezelfde brandpuntsafstand en dat is ook Pálls ervaring met de 100mm-lens.

“Toen ik met een van Sony’s lensontwerpers sprak over deze lens, vond hij dat deze lens te vaak over het hoofd wordt gezien, terwijl het een van de beste uit de collectie is. Dat ben ik met hem eens; het is een van de beste G Master-lenzen qua kwaliteit. Mensen zullen verrast zijn als ze deze lens uitproberen.

Verder weet je dat Alpha-lenzen als deze zijn afgestemd op sensoren met een resolutie van minimaal 100 megapixels”, gaat hij verder. “Bij sommige andere systemen worden camera’s zonder bijpassende lenzen uitgebracht. Met de G Master-lenzen van Sony weet je zeker dat je een goede investering doet die levenslang meegaat.”

Volgens Páll is de superieure bokeh een belangrijk onderdeel van de optische kwaliteit van de 100mm-lens. “Of je bokeh mooi vindt is natuurlijk persoonlijk, maar dankzij de optische apodisatie (APD) op de lens is de bokeh prachtig zacht”, vertelt hij. “De bokeh maakt goed onderscheid tussen onderwerpen en versterkt de natuurlijke scherpte van de lens. Dat doet me denken aan een klassieke lens, maar dan met het contrast dat je verwacht van een moderne lens.”

Een andere reden dat de 100mm-lens volgens Páll superieur en veelzijdig is, is de snelheid en het bereik van de scherpstelling. “Er zit een knop op de behuizing waarmee je instellingen kunt regelen tussen 0,85 m en oneindig ver en 0,57 m en 1 m, door elementen in de lens te bewegen. In het laatste geval biedt dat veel vergroting, waardoor close-ups en details ook mogelijk zijn. De lens is enorm veelzijdig, op een manier die grenst aan perfectie.”

Voeg de optische SteadyShot daaraan toe en de lens wordt nóg veelzijdiger.

“Ik gebruik zelf het liefst zo vaak mogelijk een statief, omdat ik dan gedwongen word om te vertragen en een nauwkeurige compositie te maken. Maar je hebt situaties waarbij dat niet mogelijk is en dan heb je beeldstabilisatie nodig. Toen ik bijvoorbeeld deze delicate bloemen fotografeerde in de zachte, laagstaande decemberzon, stond ik deels in een vijver. Ik koos een lage ISO om zoveel mogelijk details te behouden, dus de sluitertijd was lang. Op dat soort momenten is het fijn dat je beeldstabilisatie hebt, zodat je zeker weet dat je een scherpe foto maakt.”

“Ondanks de optische kwaliteit en snelheid is deze lens niet alleen robuust, maar ook draagbaar”, gaat Páll verder. “Dat is ideaal als ik rondtrek. Afgelopen augustus barstte de Fagradalsfjall, een vulkaan in IJsland, uit en ik nam de 100mm-lens mee om dat vast te leggen. De lens weegt slechts 700 gram. Hoewel ik meestal langere lenzen meeneem zodat ik niet te dichtbij hoef te komen, bood deze lens precies voldoende bereik. De lens is echter zo licht dat ik de wandeling van vier uur richting de lava kon maken zonder dat ik last kreeg van mijn schouders.”