Het is haast niet te geloven dat de originele Sony FE 16-35mm f/2.8 GM zes jaar geleden werd uitgebracht. Of de tijd vliegt, of ik word oud! Toch is het geweldig om te zien dat Sony alle vroegere lensontwerpen vernieuwt. De verbeteringen aan de 24-70mm en 70-200mm G Master-lenzen waren indrukwekkend en allebei hebben ze een groot verschil gemaakt in mijn fotografie. Aan de hand van de specificaties begreep ik dat de nieuwe 16-35mm kleiner en lichter zou zijn. Maar wat zou deze update nog meer te bieden hebben ten opzichte van het origineel?

De 16-35mm f/2.8 GM II is inderdaad kleiner en lichter dan zijn voorganger en heeft een handmatige diafragmaring als erg prettige toevoeging. Die gebruik ik trouwens steeds vaker voor videowerk. De cilinder wordt ongeveer 1 cm langer wanneer je inzoomt, dus dit zou geen grote problemen mogen opleveren bij gebruik op een gimbal. De lens weegt 547 gram (tegenover het origineel van 680 gram) en is dus ongeveer 25% lichter. Dat is geen enorm verschil, maar het zette me wel aan het denken over het grotere plaatje.

De drie `standaard´ lenzen die veel fotografen gebruiken zijn de 16-35mm, 24-70mm en 70-200mm, alle drie met f/2.8. Wat de Sony-lenzen betreft, hebben de vroegere versies samen een gewicht van meer dan 3 kg. De nieuwe Mk II-versies daarentegen wegen iets minder dan 2,3 kg. Dat is een verschil van 759 gram, wat overigens ongeveer overeenkomt met het gewicht van de behuizing van mijn Alpha 7R V! Die gewichtsbesparing scheelt een hoop wanneer je rondloopt op zoek naar locaties.

Ik was al onder de indruk van de verbeteringen aan de lens en keek ernaar uit om er daadwerkelijk mee te gaan fotograferen. Ik woon in Nederland, waar er geen gebrek is aan mooie plekken dicht bij huis. Mijn eerste stop was een nabijgelegen windmolen bij zonsopgang.

Ik ben dol op mijn groothoeklenzen en er zijn altijd enkele zaken die ik eerst wil uitproberen. Scherpte is (of was) een van die dingen, maar met de nieuwe G Master II-lenzen maak ik me daar minder zorgen over. De reden daarvoor is eenvoudig: deze lenzen zijn altijd zo scherp dat je zelfs aan de randen nauwelijks een verschil ziet bij verschillende diafragma's.

Zoals ik al eerder vermeldde, wist ik niet wat me, behalve de verbeteringen op het vlak van formaat en gewicht, nog meer enthousiast zou maken. Maar daar kwam ik meteen achter toen ik begon te fotograferen.

Focus breathing

Focus breathing is de kleine zoom die optreedt wanneer je de scherpstelling aanpast. Deze lens heeft bijna géén focus breathing. Dat is ontzettend belangrijk voor mij (en ook voor filmmakers). Mensen die mijn fotografiestijl kennen, weten dat ik graag focus stacking toepas bij mijn groothoekopnamen. Daarvoor begeef ik me heel dicht bij de voorgrond van mijn foto en gebruik ik de techniek van focus stacking om alles in het beeld van voor tot achter scherp te krijgen. Als je fotografeert met een lens met veel breathing, verlies je effectief een paar millimeter van de brandpuntsafstand omdat de voorgrond en de achtergrond een net iets andere beeldhoek hebben. Ik was dus erg tevreden met de verwaarloosbare breathing in deze lens.

Ik heb ook even gewacht tot de zon opkwam om de zonnester, die ik graag in mijn foto's verwerk, vast te leggen.

Ik was tevreden met mijn shoot en de eerste resultaten en was onderweg naar huis toen ik aan de kant van de weg een veld zag met zonnebloemen en andere wilde bloemen, waarschijnlijk niet gemaaid om insecten aan te trekken. Ik besloot de lens verder te testen door er enkele close-ups mee te maken en ontdekte de volgende geweldige functie ...

Wat bijzonder cool is aan deze lens, is de minimale scherpstelafstand van slechts 22 cm. Dat is veel dichterbij dan die van de originele GM met een minimale scherpstelafstand van 28 cm. Deze korte scherpstelling houdt een vergroting van 0,32 x in tegenover de 0,19 x van de originele lens. Dit creëert enorme mogelijkheden voor interessante bokeh close-ups en ook voor focus stacking heel dicht bij je lens.

Maar terug naar het bloemenveld! Het eerste wat ik zag, waren natuurlijk de prachtige zonnebloemen waar ik het al eerder over had. Hier zie je een detail van een van hen, gefotografeerd op f/8.

Er zaten ook enkele bijen op de zonnebloemen en ze leken het niet erg te vinden dat ik ze fotografeerde, dus ging ik zo dichtbij als ik kon. De resultaten waren werkelijk verbluffend. Dankzij de insectenautofocus op de Alpha 7R V kon ik perfect scherpstellen op de bij en kijken hoe dichtbij ik kon komen. Normaal gesproken zou ik dit soort taferelen nooit fotograferen met een groothoek, maar het is ongelooflijk dat dit mogelijk is.

Ook een paar madeliefjes die vlakbij groeiden, trokken mijn aandacht. Ik ben helemaal weg van de vloeiende bokeh en het haarscherpe scherpstelpunt.

Groothoeklenzen zijn niet alleen geweldig voor landschappen, maar ook voor stadsgezichten. Zo kwam ik op het idee om een regenachtige avond in mijn thuisstad Amersfoort te fotograferen.

Voor dit shot moest ik een hogere ISO-waarde instellen, zodat ik een kortere sluitertijd kreeg om mijn wandelende vriend scherp in beeld te brengen. Als ik tot 100% inzoom, zie ik dat de scherpte over het hele frame perfect is, zelfs bij een volledig open diafragma in een somber decor.

Sterren fotograferen

Een van mijn favoriete aspecten van landschapsfotografie is het fotograferen van sterrenhemels. Ik gebruik meestal prime-lenzen voor mijn astrofotografie, omdat de paar extra stops handig zijn. Maar wanneer ik licht reis, denk ik dat de 16-35 mm-lens heel goed zou werken.

Omdat het meestal erg bewolkt en regenachtig was in deze tijd van de zomer in Nederland, heb ik helaas niet de kans gekregen om te experimenteren met echte melkwegfoto's. En wanneer het niet regende en de lucht helder was, was het bijna volle maan! Toch waagde ik het erop en maakte ik een paar fraaie beelden.

Omdat de maan bijna vol was, zorgde de belichting van 8 seconden ervoor dat het landschap erg mooi werd belicht. Maar als je de foto inzoomt (klik om te vergroten), dan zie je dat de sterren zelfs met het grootste diafragma heel scherp in het frame worden weergegeven.

De Waddenzee

Voor mijn laatste trip om de lens te testen trok ik naar het noorden, naar de Waddenzee, om de prachtige moddervlakten te fotograferen die bij eb tevoorschijn komen.

Bij aankomst werd ik niet teleurgesteld. Hoewel een passerende regenwolk me begroette (en kletsnat maakte), voelde ik dat ik op de juiste plek was. De combinatie van eindeloze modderpatronen en het wegtrekken van de wolk die me net trof, leverde prachtige wolkenformaties op. Voor mij zijn deze modderlandschappen een speeltuin. Overal en zo ver je kan kijken, zie je composities met leidende lijnen.

Door dichter bij de grond te komen, krijg je een volledig nieuw perspectief en kun je echt spelen met de lijnen die je het beeld in leiden. Omdat de modderpatronen niet enorm groot zijn, heb ik ook hier focus stacking gebruikt om alle lijnen van voor tot achter scherp te krijgen.

Samengevat is deze lens niet alleen in alle opzichten beter dan de originele 16-35 mm, hij biedt bovendien meer mogelijkheden. De vraag die ik mezelf moet stellen, is of ik al dan niet liever deze lens zou gebruiken in plaats van mijn favoriete 12-24mm f/2.8 GM. Als het gewicht geen rol speelt, zou ik waarschijnlijk de 12-24mm kiezen. Maar op een reis waarbij gewicht wel belangrijk is, zou ik de 16-35mm f/2.8 GM II meenemen. Daarnaast is het ook handig dat je dezelfde filters kan gebruiken voor de hele driedelige lenzenset.

Één ding is alvast zeker: Sony heeft de zes jaar oude 16-35mm GM een hele mooie upgrade gegeven die veel fotografen (waaronder ik) erg leuk zullen vinden!