Fotograaf Jeroen van Dam is in Parijs, waar hij tijdens het blauwe uur en met de glinstering van elektrische lichtjes in het donker zijn Sony Alpha 7R III uittest. Hij fotografeert een stel dat naar het verlichte uurwerk van een historische klokkentoren kijkt. Toch wordt dit geen gewoon stadsplaatje. Jeroen maakt de foto vanaf een richel vlakbij, op tientallen meters boven de straten, terwijl het stel op het steile dak van het gebouw eronder staat. Hoe zijn we hier nu toch beland?

Met zijn ervaring op het gebied van architectuur en stedenbouw en met stadsgezichten uit sciencefiction- en actiefilms als inspiratiebron, voelt het voor Jeroen heel natuurlijk om dit soort foto's te maken. “Toen ik zo'n zes jaar geleden begon met fotograferen, waren steden een logische keuze voor me”, legt hij uit. “Ik ben altijd op zoek naar mooie verborgen plekjes in de stad, zoals daken, tunnels en verlaten gebouwen… Magische plekken die de meeste mensen niet zien terwijl ze aan het winkelen zijn of op weg zijn naar hun werk.”

In zijn zoektocht naar de mooiste plekken combineert Jeroen zijn stadsfotografie sinds kort ook met wat hij een 'geheim nachtleven' noemt. Hierover zegt hij: “Deze projecten zijn een manier om de stedelijke wereld om ons heen te verkennen en opnieuw te ontdekken. Zo krijg ik de kans om een alternatieve versie van de stad te laten zien. Als onderdeel hiervan werk ik samen met jonge mensen die dapper genoeg zijn om in de ongeziene delen van onze steden te duiken. Ik neem diegenen ook op in mijn foto's, want daarmee voeg ik schaal toe. Mensen voelen zich daarnaast soms misplaatst in zo'n grote ruimte, dus deze projecten zijn ook een manier om onze relatie met de stad te onderzoeken.”

Jeroen fotografeert bijna altijd 's avonds of 's nachts. Hij legt uit: “Dat doe ik vanwege de manier waarop kunstmatig licht diepte, textuur en levendige kleuren toevoegt aan de stad. Ik werk ook graag tijdens het blauwe uur, wanneer het laatste beetje daglicht samenkomt met het kunstmatige licht.” Jeroen vervolgt: “Ik fotografeer in de modus voor diafragmaprioriteit, meestal rond f/9 tot f/11, om ervoor te zorgen dat het hele beeld scherp en helder wordt. Hiervoor is een statief ook essentieel.”

De beeldkwaliteit van de Sony Alpha 7R III is hierbij van groot belang, aldus Jeroen, net als het dynamisch bereik van de camera. “Het kost tijd om dit soort foto's te maken, dus ik wil een camera die het beste resultaat oplevert voor de moeite die ik erin steek. De modellen van Sony hebben een hoge resolutie, waardoor ik niet alleen grote afdrukken kan maken, maar de originele foto ook flink kan bijsnijden om de compositie te verfijnen. Vaak is het ook lastig om de juiste balans te vinden tussen natuurlijk en kunstmatig licht, maar met de Sony Alpha 7R III kan ik gemakkelijk belichtingsreeksen gebruiken of in het RAW-bestand alle gewenste details uit de schaduwen en hooglichten halen met behulp van Lightroom.”

De vraag is: hoe laat Jeroen alledaagse subjecten er zo veel dramatischer uitzien? Volgens hem draait het vooral om hoogte. Hij legt uit: “Bekende plekken zien er al gelijk veel spannender uit wanneer ze vanuit een ongebruikelijk hoge of lage hoek zijn gefotografeerd. Het is dus een goed begin om de camera ergens anders te plaatsen dan op ooghoogte.” Natuurlijk gaat Jeroen nog een stapje verder. Hij beklimt de hoogste gebouwen om de gewenste hoek te vinden. Hij zegt: “Ik ben altijd op zoek naar de beste compositie en naar leidende lijnen of plekken waar het gebouw mooi op een derde van het frame zit. Soms vind ik dat perspectief halverwege het gebouw, op een plek die nog deel uitmaakt van het stadgezicht, in plaats van vanuit vogelperspectief.”

Wie weleens de trappen van een wolkenkrabber heeft beklommen, merkt nog twee aanzienlijke voordelen op van de Sony Alpha 7R III en de andere spiegelloze full-framecamera's en lenzen uit de Alpha-serie: het formaat en het gewicht. “Deze locaties zijn logischerwijs soms lastig te bereiken”, zegt Jeroen glimlachend. “Soms moet ik urenlang lopen of veertig verdiepingen omhoog klimmen terwijl ik alles meesjouw, dus mijn apparatuur moet klein en licht zijn, maar wel krachtig. En alles moet in mijn rugzak passen. De camera's van Sony zijn wat dat betreft ideaal, want ze zijn compact en van uitstekende kwaliteit.”

“Voor de meeste projecten pak ik standaard de FE 16-35 mm f/2.8 GM-lens,” vervolgt hij, “want die levert haarscherpe beelden op, hoe ik het diafragma ook instel. En de brandpuntsafstanden van ultragroothoeklenzen zijn onmisbaar voor de meeste foto's van architectuur en daken. Ultrabrede lenzen zorgen bovendien voor meer diepte en als ik die eigenschap op de juiste manier benut, kan ik de schaal of hoogte van gebouwen daarmee benadrukken. Soms heb ik nog een grotere hoek nodig, bijvoorbeeld voor mijn foto van de Gasometer in Wenen, maar dankzij het gebrek aan vervorming kan ik met deze lenzen moeiteloos twee of meer frames schieten en die later samenvoegen tot één foto.”

Wat heeft Jeroen geleerd van de manier waarop hij steden fotografeert? Hij antwoordt glimlachend: “Een aantal dingen. Ten eerste om altijd op zoek te gaan naar ongebruikelijke hoeken en plekken. Denk na over de manier waarop anderen de stad bekijken en doe dan juist iets anders. Dat levert een ander perspectief op, waardoor foto's interessanter worden.” En verder? “Ten tweede heb ik ontdekt dat de uitdaging van het vinden en bereiken van deze geweldige plekken in de stad net zo leuk is als het fotograferen zelf. Ga dus vooral op pad en ervaar hoe leuk het is om de stad te verkennen.”

Bekijk hier meer van Jeroens werk:

Website
Instagram
Twitter