Voor Pietro Formis was fotografie niet het begin van zijn reis en ook niet het einde. In plaats daarvan is het een rode draad die door zijn natuurervaring loopt, waarmee hij zijn ontdekkingen bewaart en die hem naar nieuwe openbaringen en nieuwe doelen leidt. En intussen vult zijn portfolio zich steeds verder met verbazingwekkende zeewezens, die allemaal zijn vastgelegd met levendige kleuren en adembenemende details.

Pietro beleefde zijn eerste ervaringen onder de golven toen hij door zijn vader werd uitgenodigd voor een duikcursus, maar fotografie voegde een nieuwe dimensie toe. "Wanneer je begint met duiken, zie je een verbazingwekkende, buitenaardse wereld," zegt hij, "maar die komt tot leven met fotografie. Dat is een essentieel onderdeel van de sensatie. Elke keer dat je op de sluiter drukt, zie je iets bijzonders. Iets dat je eerder niet zag. Stralende, onverwachte explosies door de flitslamp. Het is magisch." Iedereen die het plezier van het ontdekken met macrolenzen heeft ervaren, herkent hetzelfde in het werk van Pietro. En naast de complexiteit die het gebruik ervan onder water oplevert, zijn er ook overeenkomsten, zegt hij. "Net als op het land zijn er plekken waar je honderden onderwerpen kunt vinden op een vierkante meter oceaanbodem. Riffen zijn als miniatuurbossen die je kunt verkennen. Er zit overal leven, tenminste voorlopig nog wel."

"Het probleem bij onderwaterfotografie is dat je natuurlijk niet van lens kunt wisselen en zoals ik al zei, moet je licht toevoegen om kleuren zichtbaar te maken. Want dieper dan 10 meter zie je alleen monochroom blauw. En terwijl macrofotografen ‘op het droge’ focus stacking kunnen gebruiken, moeten wij het allemaal in één keer doen. Alles is in beweging: de fotograaf, het onderwerp en het water." Gelukkig maken de principes van flitsfotografie het bevriezen van bewegingen onder de golven relatief eenvoudig, legt hij uit. "Een van de basisprincipes van onderwaterfotografie is begrijpen hoe flitslicht zich verhoudt tot beschikbaar licht. Als je dat begrijpt, kun je alles beheersen en zelfs creatief worden."

"Tijdens een duik gebruiken we continu licht van schijnwerpers om te navigeren, om onderwerpen te vinden en om te focussen. Het is de flitsduur die belangrijk is voor de scherpte van het beeld", vervolgt hij. "Die duur kan vaak 1/1000e seconde zijn en door de kleine diafragma-instellingen die worden gebruikt, wordt het beschikbare licht bijvoorbeeld niet geregistreerd en wordt alleen de flits opgepikt tijdens de belichting. Daardoor wordt dit effectief de sluitertijd, waardoor de beweging van zowel de fotograaf als het onderwerp in het water wordt bevroren."

Pietro speelt ook met de relatie tussen flits- en beschikbaar licht om beweging en kleurrijke achtergronden aan zijn foto's toe te voegen, zegt hij. "Het zoeken naar de juiste achtergrond is het halve werk bij een macrocompositie. Een manier om dit te doen is door het licht van de schijnwerper of het beschikbare licht te mengen met de flitser. Daarvoor gebruik ik een belichting van zoiets als f/18 bij 1/5sec en ISO 400. Daarmee registreer je zowel het beschikbare licht als de flits, waardoor dingen zoals groene algen worden verlicht, maar het onderwerp nog steeds wordt bevroren." Pietro zegt dat de voordelen van dit topmodel duidelijk zijn wanneer een Sony Alpha 1 in een waterdichte behuizing wordt gebruikt voor het maken van deze beelden. "Toen ik overstapte op een spiegelloze camera, was de Alpha 1 mijn eerste keus", legt hij uit. "De belangrijkste reden was de ongelooflijke autofocus. Zelfs als onderwerpen met de stroom mee bewegen, blijft de camera focussen op het onderwerp. Dat helpt enorm bij de compositie, omdat ik kan herkaderen zonder dat het beeld onscherp wordt."

Pietro gebruikt ook de intuïtieve live view-modus van de camera wanneer hij een creatievere belichting toepast. "De preview die je krijgt van het beschikbare licht maakt het heel eenvoudig om inzicht te krijgen in de combinatie van dat licht en het flitslicht", legt hij uit. "Ik vind de burstmodus van 20 fps ook fantastisch, omdat de hoeken onder water steeds veranderen en ik daarmee alle opties heb die ik nodig heb." Ook de resolutie van 50,1 MP van de Alpha 1 helpt hem om betere foto's te maken. "De details die de camera laat zien zijn fantastisch," beaamt hij, "maar wat echt geweldig is, is dat ik gemakkelijk kan bijsnijden van een horizontale naar een verticale kadrering zonder al te veel kwaliteit te verliezen. Anders moeten de flitsers worden bijgesteld wanneer ik de camera draai, wat kostbare seconden kost."

Pietro vertrouwt op de FE 90mm f/2.8 Macro G OSS vanwege de snelle autofocus en indrukwekkende scherpte bij de kleine diafragma's die typisch zijn bij macrowerk onder water. Hij gebruikt sinds kort ook de nieuwe FE 100mm f/2.8 Macro GM OSS, een opvolger van de 90mm-lens en uitermate geschikt voor onderwaterfotografie. De lens biedt een vergroting van 1,4:1, is compatibel met 1,4x- en 2x-teleconverters en biedt een onovertreffelijke autofocus bij weinig licht. Hij verwacht dat het een belangrijk hulpmiddel gaat worden voor zijn macrofotografie. "Ik begon met het fotograferen van de zeewereld als een manier om vast te leggen wat ik zag, maar inmiddels zijn de foto's een middel voor het vergaren van kennis en voor natuurbehoud geworden", vervolgt hij. "Elke keer dat ik iets fotografeer, wil ik er meer over te weten komen. En dat is de eerste stap op weg naar natuurbehoud. Stap voor stap leer je over de natuur, de ecosystemen, het onderzeese landschap... Jaar na jaar, foto na foto, leer je meer van de natuur te houden."