Als je van een andere planeet zou komen en voor het eerst vanuit de ruimte de aarde ziet, zou je zomaar kunnen denken dat de aarde een waterplaneet is. Zelfs vanuit een andere hoek, als je ziet dat 71% van het oppervlak met water bedekt is, kun je je afvragen waar het intelligente leven op onze blauwe planeet zich voornamelijk bevindt.

Kennis en educatie staan centraal in het werk van Alexis Rosenfeld. Hij leidt Fondation 1 Ocean, een onderzoeksproject dat wordt ondersteund door UNESCO. Samen met zijn collega’s heeft hij als doel om wetenschappelijke missies in de oceaan te documenteren en ondersteunen, met als uiteindelijk resultaat dat wij de oceaan beter gaan ondersteunen en beschermen. En met ‘wij’ bedoelt hij iedereen, want we zijn allemaal afhankelijk van en verantwoordelijk voor de wateren van de wereld.

“Het project heeft de naam 1 Ocean gekregen omdat we letterlijk maar één oceaan hebben: eentje die we delen en waar we afhankelijk van zijn”, legt Alexis uit. “Onze werelddelen zijn onderling verbonden door water. De Middellandse Zee mondt uit in de Atlantische Oceaan, de Atlantische Oceaan wordt de Stille Oceaan, die loopt vervolgens door in de Filipijnse Zee en de Zuid-Chinese Zee en van daaruit loopt de Indische Oceaan weer door in de Atlantische. Alleen onze oceanen zijn op die manier met elkaar verbonden en dat laat zowel de beste als slechtste kanten van onze wereld zien.”

“Handelingen of verstoringen op één plaats hebben gevolgen voor andere plaatsen”, gaat Alexis verder. “Dat is precies wat er tegenwoordig gebeurt met vervuiling, habitatverlies en uitsterving. Het is onze missie om kennis te verspreiden over de gezondheid en het belang van onze oceanen. Hoewel de onderlinge verbindingen op onze planeet goed zichtbaar zijn vanuit de ruimte, is het lastig om een beeld te vormen van wat er zich daadwerkelijk afspeelt in de wateren van de wereld. Onze zeeën en meren reflecteren het licht, waardoor de ware verwaarlozing verscholen blijft onder de golven. Onze nieuwste aanwinst Lily moet dit probleem oplossen”, zegt hij glimlachend. “We hopen dat zij ons gaat helpen.”

Lily is een onderwaterrobot. Alexis hoopt dat Lily nieuwe mogelijkheden biedt en de kwaliteit van zijn onderwaterwerk, dat allemaal draait om verkenning en educatie, zal verbeteren. “Ik heb Lily gemaakt met Antoine Drancey, oprichter van Black Whale Pictures, en Sony Europe, die financiële en technische ondersteuning bood”, legt hij uit. “Antoine is de piloot, ik ben de fotograaf en Lily geeft me als het ware extra ogen onderwater. Ze is gemaakt voor dieptes tot 1.000 meter, heeft een snelheid van ongeveer 5 knopen en staat via glasvezel in verbinding met een station, zodat we alles kunnen zien alsof we er zelf bij zijn.”

“Originele foto’s en video’s zijn erg belangrijk voor een project als dit”, vertelt Alexis verder. “We ontdekken continu nieuwe verhalen in zee die onthuld en gedeeld moeten worden. Lily heeft nieuw ontworpen ledlampen die essentieel zijn in diepe wateren. Maar het allerbeste is dat we een Sony Alpha 1-camera en Atomos-recorder op Lily kunnen bevestigen, waarmee we geweldige, hoogwaardige foto’s in RAW kunnen maken en 4K of 8K video kunnen opnemen. En omdat de Sony Alpha-behuizingen een uniform ontwerp hebben, kunnen we de Alpha 1 zelfs verwisselen met de Alpha 7S III voor opnames bij weinig licht.”

Dankzij het ontwerp en bedieningssysteem van Lily kan Alexis op afstand direct allerlei instellingen wijzigen, zoals de belichting, scherpstelling en zoom. “Een ander groot voordeel is dat Lily een batterijlevensduur heeft van 18 uur, wat ons helpt bij het maken van de beelden.”

“Onderwaterfotografen hebben niet oneindig de tijd, zoals ook de gezondheid van de planeet niet lang meer kan wachten”, legt Alexis uit. “Lily geeft ons iets dat normaal gesproken voorbehouden is aan fotografen die op land werken. Wildlifefotografen kunnen uren of zelfs dagen in een bos of op een vlakte verblijven, als ze maar een warme jas en voldoende eten hebben. In het water hebben we veel meer beperkingen. We wachten zo lang mogelijk, maar uiteindelijk moeten we weer terug naar het oppervlak. En als je eenmaal boven bent, heb je misschien net iets gemist. Met Lily kunnen we onszelf verstoppen, wachten, observeren en onderwerpen net zo lang volgen als nodig is. Dat kan in diepe zeeën, maar ook op kleinere dieptes van 20 of 40 meter.”

Dankzij deze mogelijkheden kan Alexis in veel meer delen van de oceaan werken. “We kunnen nu ook naar koudere, diepere en zelfs warmere plekken gaan, zoals diepe vulkanen en hydrothermale bronnen, die unieke ecosystemen hebben.”

Veel van wat Lily vastlegt is niet alleen prachtig, maar helaas ook zorgwekkend. “We kunnen nog niet al te veel delen over de soorten die we hebben gefilmd, maar een daarvan was de rode gorgoon in de Middellandse Zee”, gaat Alexis verder. “Daar is sprake van verlies van biodiversiteit als gevolg van de opwarming en verandering van de zee. Deze prachtige dieren leven van direct onder het oppervlak tot 200 meter diep en vormen een belangrijk onderdeel van het ecosysteem. Ze dienen als voedsel, maar bieden ook een schuilplaats aan andere dieren.”

“En dan heb je plastic”, zegt hij met een bedrukte stem. “Dat vormt een groot onderdeel van wat we zien via Lily en tijdens 1 Ocean. We weten allemaal dat het een probleem is, maar wat wij laten zien is dat nog veel enger is dan mensen denken. Zoals ik al zei, liggen veel problemen verscholen onder het oppervlak en plastic is daar een ijzingwekkend voorbeeld van. We weten dat slechts één of twee procent van al het plastic in de zeeën zichtbaar is aan de kust en op het oppervlak van de oceaan. 98% ligt op de bodem van de oceaan, waar het nog veel meer schade veroorzaakt. Het is ook veel moeilijker te verwijderen. Dankzij Lily weten we dat er plastickerkhoven zijn op 1.000 meter diepte.”

“Op deze plekken vinden we plastic uit 1970 of zelfs eerder. Het is afkomstig van afval dat op straat of in de rivieren wordt gedumpt, want dat komt uiteindelijk in zee terecht. Met het beeldmateriaal van Lily willen we laten zien dat plastic niet afbreekbaar is. Hoewel het uit het zicht en daarom uit onze gedachten is verdwenen, is het niet weg. Sterker nog, het wordt alleen maar gevaarlijker omdat het uiteenvalt in micro- en nanoplastic. Deze deeltjes komen terecht in de voedselketen en die zijn niet alleen dodelijk voor het leven onderwater. Weet je nog dat we allemaal verbonden worden door één oceaan? Dat betekent dat het plastic ook weer in ons eigen eten terechtkomt.”

“Lily is het nieuwste lid van ons team. Met de Sony Alpha 1 en de Alpha 7S III aan boord kunnen we onze blik op de oceaan verbreden”, vertelt Alexis tot slot. “Maar we staan pas aan het begin, Lily heeft nog veel meer in haar mars. Ik denk dat ze in de loop der tijd dingen zal vastleggen die we nog nooit eerder hebben gezien, zowel goede als slechte.”

“We hebben allerlei mogelijkheden en ideeën over waar we naartoe kunnen, waar we naar op zoek gaan en hoe we de boodschap over onze oceanen kunnen verspreiden. Het is nog niet te laat om het tij te keren en we zijn dankbaar dat Sony ons hierbij helpt.”