Elke keer dat de bekroonde wildlifefotograaf Arturo de Frías naar Spitsbergen gaat, komen dezelfde emoties op. Hij is vol enthousiasme en verwondering over de pracht van deze Arctische archipel, en is gefascineerd door de dieren die er leven. Maar hij krijgt ook steeds vaker een somberder gevoel. “Ik ben verdrietig”, zegt hij. “Het lot van deze plek en haar natuur hangt aan een zijden draadje.”
Arturo heeft al meer dan 20 reizen naar het noordpoolgebied gemaakt en heeft daarnaast wereldwijd allerlei bedreigde diersoorten zowel boven als onder water vastgelegd. Hij heeft fantastische dieren gezien, maar zijn favoriete onderwerp is toch echt de ijsbeer. Het is niet toevallig dat het voortbestaan van deze beer in gevaar is. “Vanwege de ijsbeer probeer ik een verschil te maken op ecologisch en klimaatgebied. Elke ontmoeting met deze diersoort is weer speciaal en indrukwekkend. Via fotografie kan ik die momenten optimaal vastleggen en zo invloed uitoefenen op de manier waarop mensen naar de wereld kijken.”
Arturo's recentste ontmoeting met ijsberen deed hem denken aan een van zijn eerste en belangrijkste foto's. “In mei 2024 leidde ik een groep rond en zagen we een beer op het ijs. Hij was niet bang of gestrest door onze aanwezigheid. We stopten de motoren en lieten het schip langzaam naar het pakijs drijven tot we op zo'n 40 of 50 meter afstand foto's konden maken. Hij vond het allemaal prima en al snel begon hij te spelen, in de sneeuw te rollen als een jonge hond, op zijn achterpoten te staan en met water te spetteren. We konden een uur lang volop genieten.”
“Een soortgelijke situatie deed me de kracht van fotografie inzien. In 2011 maakte ik een foto van een ijsbeer die in het pakijs dook. Die foto maakte enorme indruk op me en ik wist dat die niet gewoon om mijn computer moest blijven staan, maar door zoveel mogelijk mensen moest worden gezien. Die foto kwam op de omslag van mijn eerste boek. Ik heb tot nu toe zeven boeken geschreven, en de opbrengsten daarvan gaan naar mijn stichting Sustainable Development. Deze stichting richt zich op ontwikkeling van afgelegen gebieden, de bescherming van kwetsbare mensen en het behoud van onze planeet met het oog op klimaatverandering.”
“Locaties zoals Spitsbergen vormen echt ground zero voor klimaatverandering”, aldus Arturo. “Het gebied warmt twee tot drie keer sneller op dan de rest van de planeet als gevolg van vermindering van het albedo-effect. De energie van de zon wordt door het land weerkaatst naar de ruimte, met name door sneeuw en ijs. Nu de gletsjers smelten en het zee-ijs verdwijnt, neemt ook die weerkaatsing af. Daardoor wordt de wereld warmer en verliezen we nog meer ijs. Het is een vicieuze cirkel.”
We moeten snel handelen om de natuur te redden. Ook bij wildlifefotografie moeten kansen om betekenisvolle beelden vast te leggen snel worden benut. “Daarvoor heb ik de beste tools nodig en momenteel is dat absoluut de Sony Alpha 1”, legt hij uit. “Voor opnamen zoals die ik in Spitsbergen maakte, gebruik ik vaak de FE 200-600mm G Lens. Deze lens biedt allerlei opties voor de framing, uitstekende scherpte en is ook nog licht van gewicht.”
“De geweldige autofocus en de snelheid ervan zijn essentieel bij het vastleggen van dergelijke momenten. Ik ga naar verschillende locaties om beelden vast te leggen, ook onderwater om majestueuze haaien en walvissen te fotograferen. Je hoopt altijd op een geweldige ontmoeting. Tijdens een reis van een week heb je soms maar een paar seconden waarin alles op zijn plek valt: je onderwerp is dichtbij, het licht is goed en je wilt dat de foto perfect wordt. Vroeger waren misschien drie of vier opnamen van de 20 die ik in die paar seconden maakte scherp, maar met de Alpha 1 zijn dat er wel 19 van de 20, of zelfs allemaal.”
Het zelf waarnemen van de gevolgen van klimaatverandering heeft een grote impact gehad op Arturo. “Mijn bezoek aan Spitsbergen was werkelijk prachtig, maar ook verdrietig. Je ziet klimaatverandering plaatsvinden. Ik was er in april, na een van de koudste winters van de afgelopen 20 jaar, en de enorme Isfjord was volledig bevroren. Toen ik er in mei weer kwam, was al het ijs weg. Het is een chaotische en steeds verder verslechterende situatie waarvan de ijsbeer het slachtoffer is.”
IJsberen zijn een schoolvoorbeeld van de gevolgen van klimaatverandering. “Het zijn de grootste landroofdieren ter wereld, ongekend krachtig en sterk maar ook volledig aangepast aan hun omgeving. Daarom worden ze bedreigd. De wereld verandert sneller dan ze kunnen bijhouden. Jagen wordt lastiger als gevolg van het afnemende zee-ijs, en klimaatverandering heeft ook een effect op de manier waarop berinnen hun welpen grootbrengen.”
“Ze maken in de herfst een sneeuwhol op het land en laten zich insneeuwen. Hun jongen worden daar geboren en in de lente komen ze weer tevoorschijn. Maar nu het zee-ijs zich terugtrekt naar het noorden, moeten ze steeds verder reizen om voedsel te vinden. Ze hebben maanden niets gegeten en de moeder moet daarom binnen zo'n twee weken een zeehond doden, anders sterven zowel zij als haar welpen van de honger. Momenteel is de populatie stabiel, maar als dit zo doorgaat, zal dat niet lang meer duren.”
En het gaat niet alleen om het verlies van iconische diersoorten. “Als het delicate evenwicht wordt verstoord, kan het ecosysteem snel ineenstorten op een manier die we niet eens kunnen voorspellen.” De waarde van fotografie is volgens Arturo enorm. “Jacques Cousteau zei dat mensen alleen beschermen waar ze van houden, en alleen houden van wat ze kennen. Via fotografie kunnen we de pracht van de natuur laten zien en mensen overtuigen deze te beschermen.”
Met de opbrengsten van zijn fotoboeken, honderdduizenden euro, zijn wereldwijd herstelprojecten opgestart. Arturo hoopt dat steeds meer mensen net als hij natuurbeschermers worden. “Kinderen vinden de natuur geweldig, maar dat gevoel vervaagt wanneer ze ouder worden. Met fotografie kunnen we die interesse weer aanwakkeren. Als we beseffen dat de dingen waarvan we houden gevaar lopen, hebben we veel meer motivatie om de offers te brengen die we als gemeenschap moeten brengen om de wereld te beschermen.