Diep in de ongerepte Finse wildernis gebeurt elke dag iets geweldigs. Vanuit boshutten komen bezoekers oog in oog te staan met Euraziatische wolven en bruine beren. Op deze afstand, bijna dichtbij genoeg om ze aan te raken, ontstaat er vanzelf een gevoel van verwondering.

Natuurfotograaf en natuurbeschermer Magnus Lundgren kent het gevoel maar al te goed. "Het is ongelooflijk om daar met de beren en wolven te zijn, vooral omdat de plek zo als thuis voelt. Deze roofdieren zijn zo dichtbij dat je een diepe verbinding met de natuur krijgt, een die veel mensen zijn kwijtgeraakt of vergeten. Ze herinneren je aan je Europese roots. Ze zijn onze leeuwen, onze luipaarden, en we moeten ze respecteren en vieren", vertelt hij. Staffan Widstrand, voormalig medewerker van Magnus en ook specialist in natuurfotografie met meer dan 35 jaar ervaring, deelt deze ervaring en heeft samen met Magnus veel vergelijkbare avonturen beleefd. Samen streven ze ernaar om meningen te veranderen en uiteindelijk de carnivoren van Europa te behouden. "Het is niet iets waar mensen veel over nadenken," voegt Staffan toe, "maar samen met ons alomtegenwoordige, gemeenschappelijke culturele erfgoed zoals architectuur, muziek en taal, is er ook natuurlijk erfgoed. Het is hoe de vogels klinken in de lente, het is de geur van het bos of het verkleuren van de bladeren. Stel je voor wat je voelt als je een eekhoorn, konijn of hert ziet. In de buurt van roofdieren zijn, is zo'n soort ervaring maar dan op een heel ander niveau."

Na samen aan verschillende projecten te hebben gewerkt, waaronder 'Wild Wonders of Europe' en 'Wild Wonders of China', beginnen ze nu samen aan een nieuw project, 'Living Side by Side'. Met dat eerdere werk probeerden ze mensen een beter begrip bij te brengen van hun natuurlijke erfgoed. Dit nieuwe project gaat een stap verder en deelt succesverhalen van gemeenschappen die zij aan zij leven met roofdieren. "De 'Wild Wonders'-projecten gingen over educatie en verbinding," vervolgt Staffan, "en terwijl we daaraan werkten, werden we ons bewust van onze gemeenschappelijke passie en toewijding. We huurden veel andere fotografen in om de projecten te realiseren, en gebruikten daarbij de emotionele kracht van fotografie om verandering teweeg te brengen. De juiste foto's kunnen ervoor zorgen dat mensen beseffen dat er in hun eigen land geweldige dieren te vinden zijn. En als je eenmaal die emotionele band met dieren in het wild hebt, is de kans groter dat je die respecteert of behoudt. Met 'Living Side by Side' willen ze EU-beleidsmakers ertoe bewegen de 'strikt beschermde' status van Europa's grote carnivoren te behouden of uit te breiden, en een diervriendelijker beleid te stimuleren. "De nadruk ligt op het vinden van een gemeenschappelijke basis en co-existentie," legt Magnus uit, "en via succesverhalen wil het project de belangrijkste natuurorganisaties in Europa ondersteunen bij hun inspanningen om onze grote roofdieren te beschermen."

Feit is dat ondanks jaren van succesvolle herintroductie en natuurbehoud, de vooruitzichten voor de grote carnivoren in Europa verslechteren. De bescherming van wolven is al teruggeschroefd, en beren en lynxen zijn hierna misschien aan de beurt. Maar Staffan en Magnus geloven dat een positief beeld van co-existentie harten en hoofden kan winnen en de trend kan keren. "We merken dat veel berichtgeving over problemen gaat, in plaats van over oplossingen en kansen", zegt Staffan. "We willen andere verhalen laten zien. Waarom zijn deze roofdieren goed voor ons? Hoe beheren en verbeteren ze het ecosysteem? Welke maatregelen zijn succesvol om naast hen te kunnen leven?" "Het gaat eigenlijk om educatie", vervolgt Magnus. "We moeten laten zien op welke manieren co-existentie het beste werkt. In Zweden zijn we als bevolking vergeten hoe het is om wolven in de buurt te hebben. Ooit hebben we ze allemaal afgeschoten en ze komen nu pas terug. Mensen weten dus nog niet hoe ze ermee moeten samenleven, en hoe ze conflicten kunnen vermijden met de inzet van bijvoorbeeld waakhonden, moderne afrasteringen, overheidssubsidies en aangepaste herderstechnieken.”

Een van die voordelen is dieren spotten in het wild. "Een ander geweldig deel van het bezoek aan de beren en wolven in Finland was dat je direct kon zien hoe wildtoerisme in Europa werkt", zegt Magnus. "Je ziet meteen het voordeel van de aanwezigheid van die roofdieren daar, vanwege de inkomsten en de werkgelegenheid die eruit voortkomen. Mensen komen er uit heel Europa naartoe." "Op zoveel plaatsen over de hele wereld zien we dezelfde ontwikkeling", vervolgt Staffan. "Of het nu gaat om leeuwen, olifanten, gorilla's of, hier in Europa, beren, lynxen en wolven, iconische dieren in het wild worden waardevol voor lokale economieën. Het platteland loopt leeg door een gebrek aan kansen. Maar dieren in het wild kunnen helpen om banen te creëren - gidsen, chauffeurs, bewakers - als je de waarde ervan inziet." Het project omvat documentairewerk, film en tekst, maar ook puur fotografie van wilde dieren. "Je zou dus kunnen zeggen dat het klassiek reportagewerk is in een natuurlijke setting", gaat Staffan verder. "Prachtige beelden die emoties losmaken zijn onmisbaar, maar ook de verhalen die erachter zitten om het echte verhaal van samenleven te vertellen."

"En de menselijke kant is bijna nog belangrijker," voegt Magnus eraan toe, "want daar liggen de oplossingen. De touroperators en natuurbeschermers, de infrastructuur en de manier waarop mensen van deze ontmoetingen genieten, dragen allemaal bij aan hetzelfde doel." Natuurlijk is onderlinge samenwerking ook belangrijk. "Voor mij is één plus één vijf!" Staffan lacht: "Het voegt iets toe aan de sfeer van de beelden, en samenwerking maakt het ook makkelijker om interviews te doen, elkaar te filmen, voorstellen te schrijven, sociale media bij te houden... Tijdens opnames werken we meestal apart, maar in de hoge noordelijke zomer, wanneer er geen echte nacht is, is het ook handig om een wingman te hebben. Terwijl de ene slaapt, houdt de ander een oogje in het zeil." Het duo fotografeert met Sony Alpha-apparatuur en merkt veel voordelen. "Bij een project met meerdere media is het een enorm pluspunt om moeiteloos te kunnen schakelen tussen foto en video met dezelfde camera en lenzen", zegt Magnus. "En natuurlijk zorgen de autofocus voor het onderwerp, de eye-tracking en de opnamesnelheid ervoor dat de slagingspercentages veel hoger zijn, of het onderwerp nu een wolf in het bos is of een boer die een hek plaatst."

"Een van de grootste voordelen voor mij is de stille stand van camera's zoals de Sony Alpha 1", meldt Staffan. "Ik weet niet hoeveel dieren en vogels ik in de loop der jaren wel niet heb weggejaagd met het geluid van de sluiter, of hoeveel kansen ik gemist heb. Ik heb ooit een sneeuwluipaard in China gefotografeerd en na één frame hoorde hij me en was hij weg! Met de Alpha 1 II had ik onopgemerkt foto's en video's kunnen maken." Het duo is ook vol lof over Sony's telefotolenzen voor natuurfotografie. "We werken met lenzen zoals de FE 400mm f/2.8 GM OSS en de FE 600mm f/4 GM OSS, die minstens zo scherp zijn als andere lenzen die we in het verleden hebben gebruikt, maar dan een stuk lichter", vervolgt Staffan. "Zelfs een paar honderd gram minder maakt het verschil voor scherpere foto's als je urenlang met zware lenzen rondloopt." Uiteindelijk is het vermogen van fotografie om mensen van gedachten te laten veranderen en vooroordelen weg te nemen essentieel voor een project als 'Living Side by Side'. "Zachte waarden en een open mindset zijn superbelangrijk," zegt Magnus, "en we weten dat de meeste mensen, met wat aanmoediging, trots kunnen worden op hun iconische roofdieren."

"Het gaat in werkelijkheid meer om menselijk beheer dan om natuurbeheer", besluit Staffan. "We willen dat mensen hun natuurlijk erfgoed omarmen. Er is geen perfecte oplossing, maar er is wel een weg naar iets beters. Je hoeft die alleen maar te zien om te weten dat hij bestaat."