Mensen hebben de afgelopen eeuwen de populatie van Europese roofdieren zo doen slinken dat vele soorten met uitsterven worden bedreigd. Hoe gevaarlijk sommige van deze roofdieren ook lijken, mensen blijven de gevaarlijkste jagers.

Maar vandaag de dag helpen sommige mensen om de balans te herstellen. In heel Europa en daarbuiten zijn mensen hard bezig om bepaalde roofdieren te herintroduceren. De gebieden waarin deze roofdieren leven hebben baat bij hun aanwezigheid. Plannen om arenden, bruine beren, wolven en wilde katten te herintroduceren en bevorderen, winnen aan populariteit. Op het Iberisch Schiereiland profiteert vooral de pardellynx van deze nieuwe benadering, waarbij de mens meer beschermer is dan veroveraar.

“De pardellynx is een van de meest bedreigde katachtigen ter wereld”, legt natuurbeschermer en fotograaf Antonio Liebana uit. “Maar dankzij initiatieven op plaatsen zoals Peñalajo in Castilië-La Mancha gaf de laatste telling gelukkig aan dat er nu 1.668 lynxen rondlopen op het schiereiland. Dit betekent dat de populatie de afgelopen 10 jaar exponentieel is gegroeid!”

Het project is een gezamenlijke actie van de plaatselijke overheid, de Spaanse tak van het WNF en de organisatie van Antonio zelf, WildWatching Spain. Het project draait evenveel om het trainen van mensen en uitleggen wat de voordelen zijn van herintroductie, als om handhaving en straffen.

“Het project op de boerderij in Peñalajo begon in 2016 als proef. Eerder werd het gebied van 2.500 hectare gebruikt om te jagen op patrijzen en konijnen. Maar dat veranderde toen de boerderij zeven jaar geleden begon met het beschermingsprogramma voor de pardellynx. Ik sloot me twee jaar later met WildWatching aan bij het project en sindsdien is het landgoed veranderd in een plek waar fotografen uit alle landen naartoe kunnen komen om fantastische foto’s te maken.”

De schuilplaatsen die Antonio heeft helpen ontwerpen, spelen in op de waterbehoefte van de katten. “We hebben gebruikgemaakt van de redelijk droge omgeving van Peñalajo, waar water schaars is, door zes drinkplaatsen te maken die elk acht meter van een schuilplaats af liggen. Zo kunnen fotografen onopvallend en op een afstandje genieten van deze diersoort en een uitzicht dat nergens anders in Spanje te vinden is.”

Antonio houdt zich nu bezig met het plaatsen en onderhouden van de schuilplaatsen. “We bepalen op basis van het licht en de aanwezigheid van de dieren waar ze komen te staan”, zegt Antonio. “Het is geweldig om een baan te hebben waar ik zo enthousiast van word en waarbij ik mijn kennis kan inzetten voor wilde dieren en het helpen van fotografen. Toen ik net begon vond ik dit werk uitdagend, aangezien ik nog nooit met lynxen had gewerkt. Ik ben echter wel op 60 safari’s door Afrika geweest, dus ik heb goed gebruik kunnen maken van mijn ervaring met luipaarden.”

Antonio, geboren in Madrid, heeft altijd al een fascinatie gehad met wilde dieren. “Net als vele andere Spaanse kinderen raakte ik geïnteresseerd in de natuur dankzij de Spaanse natuuronderzoeker Félix Rodríguez de la Fuente en zijn tv-programma El hombre y la Tierra (De mens en de Aarde). Ik leerde de Iberische dieren kennen en respecteren. Als jongvolwassene ging ik wandelen in de bergen met een kleine camera. Ik zag direct de mogelijkheden van wildlifefotografie. Ik realiseerde dat als ik anderen een voorproefje kon geven van de pracht van de natuur, ik zelfs met mijn bescheiden apparatuur een professional kon worden.”

En zoals veel fotografen erkent Antonio dat hij succes heeft omdat hij opgaat in het onderwerp. “Zelfs zonder camera is mijn belangrijkste doel dicht bij de dieren komen. Zo leer je het belang van het leven te begrijpen. De kans om unieke momenten te aanschouwen is wat mij drijft. En door deze momenten te fotograferen kan ik anderen laten zien hoeveel schoonheid er bestaat, en ook de problemen tonen waarmee deze soort te maken krijgt.”

De schuilplaatsen bij Peñalajo zijn niet alleen bedoeld om te bewijzen dat duurzaamheid winstgevend kan zijn, maar ook om een boodschap te verspreiden. “Fotografie is een krachtig wapen, want wat niet wordt gezien, wordt niet gewaardeerd. Een foto kan veel losmaken, maar het belangrijkste effect is dat je mensen kunt tonen dat de wereld een prachtige plek is, en dat dit alleen zo blijft als we ervoor vechten. We moeten in actie komen om te beschermen wat ons inspireert, anders bestaat het straks niet meer.”

Niet alleen de pardellynx heeft baat bij het project. “Het gehele landgoed is nu toegewijd aan natuurbescherming. Dat betekent dat we nu nog veel meer andere soorten zien opbloeien”, zegt Antonio. “Waaronder markante dieren zoals de keizerarend en de kleine trap, die zeer populair zijn bij fotografen.”

Omdat de lynx nu een veilig gebied heeft, wordt er nieuw gedrag gespot. Dit heeft geleid tot een aantal van Antonio’s favoriete foto’s uit dit gebied. “De lynxen hebben een nestplaats gevonden in een verlaten hooi-opslag in het bos. Tegen de verwachting in zagen we twee moeders op dezelfde nestplaats”, onthult Antonio. “Dit gedrag was nog niet bekend, dus het is duidelijk een teken dat ze zich op hun gemak voelen. En natuurlijk kregen we ook de kans om foto’s te maken van de welpen! Ze zijn zo mooi, maar het mooiste is dat dit bewijst dat de soort zich aan het herstellen is.”

Antonio werkt op dit moment met twee Sony Alpha 1-behuizingen. “Deze camera’s bieden een ongekende focussnelheid. Door de sensor van 50 megapixel en framesnelheid van 30 fps zijn deze camera’s zonder twijfel ideaal voor dit soort fotografie. De FE 600mm f/4 GM OSS was mijn standaardlens tijdens dit project. Het bereik, het diafragmagetal en de scherpte zijn perfect voor iedere wildlifefotograaf, en de lens is perfect te combineren met de 1,4x Teleconverter. Dat is erg handig wanneer de welpjes tevoorschijn komen!

Zowel de camera’s als de lens kunnen goed tegen de stoffige omstandigheden tijdens de zomermaanden. Sony is erg betrokken en verstrekt leenapparatuur aan mensen die meedoen aan de fotografieworkshops in Peñalajo. Dankzij de ondersteuning en uitrusting van Sony kan iedereen die een passie voor natuurfotografie heeft, helpen om de boodschap van ons werk te verspreiden. Zo kunnen we foto’s gebruiken om het belang van bedreigde diersoorten, in dit geval de pardellynx, te benadrukken.”

Antonio hoopt dat in de toekomst meer locaties het voorbeeld van Peñalajo zullen volgen en fotografie gaan gebruiken voor natuurbescherming. “Het is fantastisch om te zien hoe we de manier waarop de natuur hier wordt beschermd, hebben beïnvloed en de lynx en andere dieren hebben geholpen. De fotografen hebben hier duidelijk aan bijgedragen”, concludeert hij. “Enkele jaren terug zou dit ondenkbaar zijn geweest voor dit soort boerderijen in Spanje. Het is een goed voorbeeld van duurzaamheid en ontwikkeling die hand in hand gaan, niet alleen voor de boerderij, maar ook voor de plaatselijke horeca en andere diensten. Dit project bewijst dat we de natuur echt kunnen beschermen als we samenwerken.”