Ergens op een hoog, bevroren plateau in Mongolië staat wildlifefotograaf Andy Rouse op het punt om een levensvervullende gebeurtenis mee te maken. Maar zoals al het goede, zal het wat moeite kosten. "Ik zat in ons voertuig, dat het zwaar te verduren had door de wind en sneeuw, en zei tegen mezelf dat ik over zes uur hier weer terug zou zijn, volledig uitgeput, maar dat ik dan hopelijk wel iets geweldigs gezien zou hebben”, legt hij uit.
Uren later komt Andy terug met een groot vinkje op zijn verlanglijst. "We hadden daar drie dagen in de schuilhutten doorgebracht," herinnert hij zich, "in de hoop een van de moeilijkst te vinden katten ter wereld, de sneeuwluipaard, helemaal in het wild te fotograferen. Tot die ochtend hadden we niets, maar op een gegeven moment scande ik de heuvel aan de overkant met mijn lens toen een rots zich omdraaide en naar me keek. En ik herinner me dat ik dacht: "Oh mijn god, een sneeuwluipaard." Ik stond oog in oog met een diersoort die ik al mijn hele leven in het wild hoopte te zien. Ik voelde me zo gelukkig dat ik dat moment meemaakte." Met een temperatuur van -20 ºC en een klim van 300 meter vanaf het plateau, kun je niet zeggen dat Andy zijn moment niet heeft verdiend. Wanneer hem wordt gevraagd om de omstandigheden te beschrijven die hij moest doorstaan om deze ongelooflijke foto's te maken, vat hij die samen met één woord: "Verschrikkelijk! Ik heb de beste pooluitrusting die je kunt krijgen, maar nadat je uren in een dergelijke temperatuur hebt gezeten, begint je lichaam te reageren. Je beeft ongecontroleerd en je handen zijn verstijfd tot klauwen."
"Het is moeilijk om mee om te gaan, maar je moet wel, want het is hun omgeving", vervolgt hij. "Je doet het jezelf aan omdat je ervan droomt die dieren te zien. Bovendien heb ik altijd geloofd dat je betere foto's maakt als je dezelfde omstandigheden ervaart als je onderwerp. Je moet worden ondergedompeld, en als je fotografeert vanuit een warme auto en warme soep geserveerd krijgt, gaat al die echtheid verloren. Ik heb altijd graag voor mijn foto's gewerkt en het fotograferen van deze sneeuwluipaarden was zowel een fysieke als een creatieve uitdaging." Gegeven dat de desolate vlaktes en ruige bergen van Mongolië zo synoniem zijn met wildernis, lijkt het ironisch dat daar zijn het hoogtepunt was van een strijd tegen creatieve leegte. Maar dat is wat het voor Andy was. "Naast alle planning en voorbereiding die bij een expeditie als deze komt kijken, begon het werk al jaren eerder. Een groot deel daarvan had te maken met het terugvinden van een echte liefde voor fotografie", legt hij uit. "Ik was al tientallen jaren een wildlifeprofessional en was er gewoon door opgebrand. Ik wilde meer tijd met mijn gezin doorbrengen en dicht bij huis zijn. Toen Covid toesloeg en mijn bedrijf kopje onder ging, had ik geen andere keus."
"Maar het gaf me de tijd om erachter te komen wat belangrijk was in mijn werk", vervolgt hij. "Ik begon er weer in de buurt op uit te gaan met een camera, gewoon voor mijn plezier. Ik ging schuilplaatsen bouwen en projecten doen en genoot ervan om gewoon in de buurt van dieren te zijn zonder enige druk. Het stelde me in staat om mijn focus terug te vinden en opnieuw verbinding te maken. Ik denk echt dat ik, als het ging om de kans om de sneeuwluipaarden te zien, een paar jaar geleden misschien niet de gok had genomen of de ervaring op dezelfde manier had gezien." Ondanks dat hij het gevoel had dat hij een creatieve reset nodig had, waren er aspecten van Andy's carrière die hem altijd zouden helpen, zoals zijn enorme veldkennis. "Een van de redenen waarom sneeuwluipaarden zo iconisch zijn, is dat ze zo moeilijk te benaderen zijn", legt hij uit. "Een deel van het proces is dat je ervoor moet zorgen dat je op de juiste plaats bent, met de juiste mensen, maar als fotograaf moet je absoluut weten hoe je je moet gedragen wanneer je er eenmaal bent. Ik had geen ervaring met sneeuwluipaarden, maar ik kende roofdieren wel heel goed."
"Ze zijn verlegen en voorzichtig, en ze mogen ons niet zo graag, wat verstandig is. Je moet je dus volledig bewust zijn van hoe ze jou zien. In fotografisch opzicht geeft het je kansen, en als je weet waarop ze reageren, kun je ze langer observeren. Het gaat erom hoe je je kleedt, hoe je beweegt en zelfs om dingen zoals het niet gebruiken van het scherm van je camera omdat het bij weinig licht oplicht als een soort baken, of ervoor zorgen dat je zakken geruisloos opengaan als je een nieuwe batterij wilt plaatsen." Toen zijn veldkennis eenmaal voor de gelegenheid had gezorgd, kon hij die benutten dankzij zijn jarenlange ervaring en zijn Sony-uitrusting. "Veel mensen hebben heel hard gewerkt om de sneeuwluipaardreis mogelijk te maken. Familie, vrienden, agenten, gidsen, ze hebben allemaal geholpen om in die positie te komen. Dus na een ogenblik van opgetogenheid was ik volledig gefocust op het maken van de best mogelijke foto's en ervoor zorgen dat ik ze niet teleurstelde. We waren dichtbij genoeg om in totaal vijf van de katten, inclusief welpen, vast te leggen. Het was echt fantastisch." Heeft hij tips die daarbij helpen? "Een van de dingen die ik mensen altijd leer, is dat je je camera op de tast moet kennen. Je kunt je niet afvragen waar de juiste knop zit net als er iets geweldigs voor je ogen gebeurt. Ik laat mijn Sony Alpha 1 II's precies zo aanpassen als ik ze wil hebben, zodat ik mijn ogen nooit van de zoeker hoef te halen. En ik stroomlijn zaken als AF-opties, zodat alleen de noodzakelijke functies overblijven, en ik in een fractie van een seconde door de opties kan navigeren."
Andy fotografeert al meer dan 25 jaar professioneel en is pas anderhalf jaar geleden overgestapt op de Sony Alpha, maar hij heeft nu al de voordelen ervan ondervonden. Hij fotografeerde de sneeuwluipaarden met zijn Sony A1 II en de FE 600 mm f/4 GM-lens en gebruikte daarnaast de FE 200-600 mm f/5.6-6.3 G OSS en FE 300 mm f/2.8 GM OSS. "Het beste compliment dat ik deze camera's en lenzen kan geven, is dat ze ervoor zorgen dat 'kan niet' niet meer in je gedachten voorkomt", zegt hij. "Vooral de 50 megapixel-resolutie van de Alpha 1 II is cruciaal voor projecten als deze, omdat ik beelden in het frame kan bijsnijden om mijn bereik te vergroten", vervolgt hij. "Als ik de resolutie halveer naar 25 megapixel, verdubbelt die 600 mm tot 1200 mm, en met de TC 1.4x teleconverter is dat bijna 1700 mm. Dat is perfect voor een grote katachtige die niet bij jou in de buurt wil zijn. De details en helderheid zijn ook essentieel bij het verkopen van afdrukken en afbeeldingen aan de media, want dat maakt mij tot een professionele fotograaf."
Andy zegt dat hij tijdens zijn reis ook een evenwicht heeft gevonden tussen fotografische verwachtingen en persoonlijke doelen. "Met ervaring word je realistischer," legt hij uit, "en voor mij is elke ontmoeting zoals deze een voorrecht, de foto's zijn een bonus. Je denkt niet op dezelfde manier over foto's omdat je getuige bent van zoiets zeldzaams en kostbaars. Maar natuurlijk zijn de foto's ook belangrijk, omdat ze allemaal de kracht hebben om een natuurbeschermer te helpen financiering te krijgen of een kind te leren dat er in onze wereld schoonheid is die we moeten beschermen." In het afgelopen jaar heeft Andy, toen hij met Sony-apparatuur werkte en zijn liefde voor het vak hervonden had, dit effect ook teruggezien in zijn foto's. "Ik begon dit jaar weer prijzen te winnen en ik denk dat dat voor een groot deel te danken is aan wat mensen voelen als ze naar mijn foto's kijken. Al mijn ervaring gaat er nog steeds in, maar ook het plezier dat ik lange tijd miste: plezier dat voorkomt uit het zien van de dingen waar ik van hou en het helpen behouden ervan."