"Elke ontmoeting in de natuur is magisch en onverwacht", begint Mathieu Le Lay. "In die situaties droom je van een perfect beeld en van beeldmateriaal dat de ware kracht van het moment laat zien. Waar je echt op hoopt is dat je precies hebt vastgelegd wat je op dat moment voelde. Een verbinding die niet kan worden herhaald."Mathieu, filmmaker, regisseur en DoP, die visueel verbluffende films maakt met een intieme, vaak diepgewortelde band met de natuur. Hij behaalde een diploma in natuurbehoud aan de Universiteit van Salford in het Verenigd Koninkrijk voordat hij ging studeren aan IFFCAM, de gerenommeerde Franse school voor natuurfotografie. Zijn aanpak is gebaseerd op authenticiteit, waarbij hij gebruik maakt van natuurlijk licht en filmt in extreme omgevingen om de verhalen te vertellen waar zijn passie naar uitgaat.

"Ik bereid me altijd goed voor op een shoot", legt hij uit. "De dag ervoor besteed ik aan mijn apparatuur en controleer ik de weersvoorspelling nog eens extra, maar het feit dat de omstandigheden moeilijk zijn, betekent niet dat ik ga annuleren. Sterker nog, ik film graag in de regen, wind of mist. Ik geniet ervan. Het kan moeilijk zijn, maar die ruige omstandigheden geven me het gevoel dat ik leef als filmmaker.""De mensen en dieren die ik film", vervolgt hij, "bevinden zich ook in die omstandigheden. Dus het weer, de stormen, de beweging van de wolken en de regen... ze zijn allemaal een waardevol hulpmiddel om je het gevoel te geven dat je er echt bent. Dat is wat ik echt probeer te delen. Dat we allemaal deel uitmaken van dezelfde wereld en dezelfde ruimtes, dezelfde lucht, dezelfde stilte delen. En dat is de echte schoonheid van de natuur."

Met dit verband in het achterhoofd is het geen verrassing dat Mathieu zich bij het maken van films ook richt op mensen die in de natuur leven en werken. "De mensen die ik documenteer, hebben een speciale band met hun omgeving", vertelt hij, "en ik voel me erg aangetrokken tot die manier van leven. Ze zijn omringd door waar ze van houden en waar ze van leven." Door ze te observeren, versterkt hij zijn eigen verbinding en zijn capaciteiten als verhalenverteller, zegt Mathieu."Ik heb bijvoorbeeld een paar wildlifefotografen gevolgd en gedocumenteerd hoe zij in de praktijk te werk gaan, en het viel me op hoe aanwezig en waakzaam ze zijn. Ze houden zich stil, ze luisteren, ze ruiken en ze raken zelfs de omgeving aan waarin ze zich bevinden. Ze gebruiken al hun zintuigen. En het belangrijkste is dat ze geduldig zijn en rustig wachten tot een dier uit het bos, van de top van een berg of uit de lucht komt. Ze begrijpen het gedrag en de gewoonten van hun onderwerp, zodat ze er dichter bij kunnen komen."

Hij geniet ook van de verbinding tussen boeren en hun dieren. "Ik vind het geweldig om die interactie te zien tussen mensen en de dieren waarvan ze afhankelijk zijn. Ik denk dat te veel mensen de band met dieren zijn kwijtgeraakt, ook al zijn ze ervan afhankelijk. Ze zien niet dat zijzelf en dieren deel uitmaken van dezelfde wereld.""Ik ben een filmmaker, maar ook auteur, wat betekent dat ik heel graag verhalen deel en nadenk over verhalen", vervolgt hij. "En wanneer ik mensen ontmoet, voel ik me vaak diep geraakt door hun persoonlijkheid of hun leven. Zozeer zelfs dat hun verhaal meteen wil vertellen. Ik voel dat in de eerste plaats als mens, niet als filmmaker. Het kan een Yamaguchi-monnik zijn die in een bos in Japan woont, een herder in Roemenië of een timmerman in Montana. Dus ik begin meteen na te denken over hoe ik dat kan laten gebeuren, hoe ik het kan kaderen en het door mijn ogen kan vertellen."

In zijn films gebruikt Mathieu veel middelen om deze verhalen te vertellen, vaak zo gekadreerd dat de mensen die hij documenteert heel klein in beeld zijn. "Dit laat zien dat niemand boven de natuur staat," zegt hij, "en door die kleine silhouetten in een heel open en wilde omgeving te plaatsen, kun je echt de kwetsbaarheid van mensen voelen. We denken vaak dat we alles onder controle hebben, maar de natuur laat zien dat die hoe dan ook zijn gang gaat.""Ik speel ook graag met licht als een manier om de kijker onder te dompelen in die ervaring", zegt hij. "Bijvoorbeeld door de film in een donkerder omgeving te laten beginnen en naar het licht toe te gaan. Ik heb het gevoel dat het licht uit mijn personages komt, door de manier waarop ze het publiek inzicht bieden."

Ondanks de barre omstandigheden en veel van de thema's waarmee hij zich bezighoudt, zoals klimaatverandering en verlies van leefgebied, zorgt deze aanpak ervoor dat uit de films van Mathieu een gevoel van hoop naar voren komt. "Ik denk dat mijn werk tegenwoordig niet zo alarmerend is", legt hij uit. "Tenminste, dat wil zeggen, ik probeer optimistischer te zijn. Ik zie de veranderingen overal gebeuren, dus het onmogelijk om dat in mijn films zelfs niet te noemen, maar ik wil nog steeds graag schoonheid laten zien en vastleggen hoe mensen om onze natuurlijke wereld geven.""Zowel dieren als mensen worden allemaal geconfronteerd met hetzelfde klimaatveranderingsprobleem. Dus moeten we ons aanpassen. Ik probeer duidelijk te maken dat de wereld verandert, maar op een meer poëtische manier. Ik wil de positieve kanten van aanpassing laten zien en de manieren waarop mensen kunnen leven als ze dat willen."

Mathieu verwacht ook dat zijn uitrusting zich aanpast. Momenteel gebruikt hij de Sony FX9 digitale cinema-camera, de droom van elke filmmaker, met een 8K-sensor en 16-stops dynamisch bereik in een heel lichte en compacte behuizing. Het is een camera waarmee hij bij elk licht en op elke locatie kan werken, zegt hij."Zoals ik al zei, ik probeer mijn films altijd op de meest authentieke manier te maken", zegt hij. "Ik probeer te verdwijnen, zodat ik de echte kant van de natuur kan documenteren. Dat betekent werken met natuurlijk licht, zelfs als je mensen filmt. Ik wil zeker geen lampen gebruiken, omdat ik wil dat ze zichzelf zijn en niet 'acteren'. Om ze te begrijpen, om de verbinding te creëren die ik zoek, moet ik op dezelfde manier leven. Werken in weer en wind, buiten slapen, soms gewoon in een slaapzak op een bergtop."

"Door zijn formaat en gewicht valt de Sony FX9-camera helemaal niet op", zegt hij. "En ik hoef geen statief te gebruiken, want de beeldstabilisatie is geweldig en werkt met elke lens met PL- of E-bevestiging die je erop wilt gebruiken.""De FX9 wordt ook geleverd met een heel mooie shotgun-microfoon", vervolgt hij, "zodat ik dat gevoel van rauwe omstandigheden ook in de audio kan krijgen. Het geluid van wind en water, vogels en zoogdieren dragen allemaal bij aan de verbinding. De FX9 is een hulpmiddel dat volledige onderdompeling mogelijk maakt, wat essentieel is bij het vertellen van verhalen."Tot slot, denkt hij dat deze aanpak impact kan hebben? Kan het tonen van dit soort schoonheid de wereld redden? "Ik denk dat het proberen essentieel is", besluit Mathieu. "We moeten accepteren dat de wereld snel opwarmt. Elke storm voelt nieuw aan. Elk seizoen voelt anders aan dan het vorige. Mijn films zijn een poging om een anker te vinden, een houvast in de verandering. De aarde is niet alleen een landschap, het is de grond waarop we staan. Als je ziet dat je leven diep verbonden is met het land, realiseer je je iets duidelijks. Het is kwetsbaarheid die ons verbindt. We staan nooit boven de natuur."